«Զատիկի» սանի հետ սեքսուալ գործողություններ կատարող անչափահասը կալանավորված է

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Զատիկ» երեխաների աջակցման կենտրոնն այսօր երեխաների խնամքի ամենասկանդալային հաստատությունն  է։ Մի քանի ամիսը մեկ այստեղ արտառոց դեպքեր են գրանցվում։ Վերջինը անչափահաս` 15-ամյա Ն․ Բաբայանի հանդեպ կատարված սեքսուալ բռնությունն էր։ Նախնական տվյալներով, նա հայտնել է Ավանի հոգեկան առողջության կենտրոնի աշխատակիցներին, որ մանկատան երեք սաներն իր նկատմամբ բռնի կերպով սեքսուալ բնույթի գործողութուններ են կատարել։ 

Երեխան, որը, մեր տվյալներով, տղա է,  նշել է տղաների անուններ՝ Հովհաննես, Ջոն և Աբրիկ։ Դեպքից հետո երեխան հոգեկան խնդիրներ է ունեցել։ Դիմել է Ավանի կենտրոն ու ախտորոշում ստացել՝ «սուր հալյուցինատոր համախտանիշ»։  

Քննչական կոմիտեն մեր հարցմանն ի պատասխան հայտնեց, որ դեպքի առիթով վարույթ է նախաձեռնվել։ «Մեկ անչափահասի մեղադրանք է ներկայացվել։ Նա կալանավորված է։ Որևէ այլ տեղեկություն, երեխաների շահերից ելնելով, չեմ կարող տրամադրել։ Եվ տուժողն է անչափահաս, և կատարողը», - ասաց կոմիտեի խոսնակ Գոռ Աբրահամյանը։ 

Կալանավորվածը նույն մանկատան սան է, մեր տվյալներով, տուժող երեխայի թվարկած անձանցից մեկը։ 
Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանն է դեպքի կապակցությամբ հաղորդում տարածել, որից պարզ է, որ նրա գրասենյակի «թեժ գիծը» ստացել է ահազանգ դեպքի վերաբերյալ։ «Պաշտպանն անմիջապես նախաձեռնել է ուսումնասիրության ընթացակարգ, իրականացվել է բազմակողմանի քննարկում․․․ Պարզաբանումներ ստանալու պահանջով գրություններ են ուղարկվել պետական իրավասու մարմիններին», - ասված է հաղորդագրության մեջ։

Արդյո՞ք Անահիտ Մանասյանն այցելել է «Զատիկ»՝ հարցի պատասխանը չկարողացանք նրա գրասենյակից ստանալ։ Ամենայն  հավանականությամբ՝ ոչ։ Հեղափոխութունից հետո ՄԻՊ-երը նախընտրում են նստել իրենց տեղում և, լավագույն  դեպքում` աշխատողներին ուղարկել փաստահավաք աշխատանքի։ 

Մի անգամ ՄԻՊ-ը նման աշխատանք «Զատիկում» արդեն անցկացրել էր ոչ հեռու անցյալում։ «Արձանագրված խնդիրները և դրանց լուծմանն ուղղված համապատասխան առաջարկություններն ուղարկվել են ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն։ Գրություն է հասցեագրվել նաև ՀՀ գլխավոր դատախազություն։ Պարբերաբար քննարկումներ են տեղի ունեցել իրավասու մարմինների հետ», - հիշեցնում է օմբուդսմենի գրասենյակը։ Փաստորեն, և դատախազությունը, և սոցապնախարարությունը որևէ եզրակացություն չեն արել։ 

«Օրը 24 ժամ կռիվ են անում տղաներն ու աղջիկները։ Ստեղի մասնագետները հազիվ գան՝ կոֆե խմեն, գնան։ Ոչ մեկի հետ չենք ուզում խոսել։ Ստեղ սաղ երեխեքն էլ գիտեն` եթե խնդիր են ունենում, իրենց ոչ ոք չի օգնում։ Ստեղ էն իրավիճակի են հասցնում երեխեքին, որ ուզում են ինքնասպան լինեն, իրենց վնասեն։ Եթե չեն ուզում ինքնասպան լինել, հաստատությունից փախնում են՝ ընկնում քաղմաս», - այս վկայությունը «Զատիկ» մանկատան սաներից մեկը տվել է աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը կից աշխատող դիտորդներին, որոնք այս տարվա գարնանն էին այցելել «Զատիկ» և իրենց տպավորություններն ամփոփել էին զեկույցում։ 

Նրանք սարսափելի բացահայտումներ էին արել։ Օրինակ, սեռական դաստիարակության բացակայություն, որն աշխատողներից մեկը բացատրել է այսպես․ «Իրենք մեզնից լավ գիտեն, իրենք ամեն ինչից լավատեղյակ են»։ Մանկատանը հղի աղջիկ է եղել, աղջիկները պատմել են, որ կանանց ցիկլի օրերին նրանց միայն մեկ միջադիր են տալիս, մեկ սափրիչ, որից օգտվում են բոլորը, զուգարանում թղթի պակաս կա և այլն, տղաները չեն թաքցրել, որ ծխում են, երեխաների դաստակներին քերծվածքներ են եղել, ինքնավնասումների հետքեր, պահակը ծեծել է աղջիկներին, ֆիզիկական ու հոգեբանական բռնության ենթարկվող տղայի մասին են պատմել դիտորդներին, մեծ տղաները հրահանգներ են տվել փոքրերին, որոնք կատարման համար պարտադիր են։ 

«Երեխաներից մեկն այցի նախորդ օրը տեղափոխվել է հոգեբուժական հիվանդանոց, քանի որ ասֆալտի վրա հանվում, խփում էր իրեն գետնին` գլուխը, մարմինը»,- ասված է զեկույցում։ 

Միակ բարեփոխումը, որ ապրիլյան բացահայտումներից հետո արվել է, տնօրենի փոփոխությունն  է եղել, ինչը, փաստորեն, բավարար չէր։ Ակնհայտ է, որ «Զատիկ» մանկատանը ձևավորվել են գողական բարքեր, որոնք վերացնելու համար լուրջ ջանքեր են հարկավոր։

Հիշեցնենք, որ դեռ 4-5 տարի առաջ «Զատիկը» Հայաստանի  լավագույն մանկատունն էր համարվում։ «Զատիկի» անկումը սկսվեց նախկին տնօրեն Աշոտ Մնացականյանին աշխատանքից ազատելուց հետո։ Այս 4-5 տարում մանկատանը 4-5 տնօրեն ու ԺՊ փոխվեցին, բայց հաստատության վիճակն ավելի ու ավելի է վատանում։ 

ՀԳ․ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը դեպքի վերաբերյալ որևէ պարզաբանում չտվեց, պատճառաբանելով, որ քննություն է գնում, և պետք է պահպանել անմեղության կանխավարկածը։ «Եվ ՄԻՊ-ի, և մշտադիտարկող խմբի կողմից արձանագրված խնդիրներից հետո նախարարության նախաձեռնությամբ ստեղծվել է միջգերատեսչական հանձնաժողով, որը զբաղվում է նույն այդ խնդիրների վերհանմամբ, քննարկմամբ ու լուծումներ տալով։ Նշածս հանձնաժողովի կազմում ընդգրկված են ներկայացուցիչներ նաև Ոստիկանությունից, Գլխավոր դատախազությունից, աշխատանքային կարգով նիստերին մասնակցում են ներկայացուցիչներ ՄԻՊ-ից», - հայտնեց նախարարության խոսնակը։