Ճշմարտությունը՝ բանտախցից կինոէկրան. հանդիպում Ջաֆար Փանահիի հետ
Մշակույթ
«Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում պատվավոր հյուրի կարգավիճակով Երևանում էր իրանցի նշանավոր ռեժիսոր Ջաֆար Փանահին։ Սա Փանահիի առաջին փառատոնային այցն է 14 տարվա տնային կալանքից և ազատազրկումից հետո:
Tert.am Life-ը ներկա է եղել ռեժիսորի հետ հանդիպմանն ու առանձնացրել կարևոր դրվագները:
Հանդիպման ընթացքում նա խոսեց ստեղծագործական խիզախության և ազատ արվեստի մասին, իր ֆիլմերի գաղափարական հիմքի, ինչպես նաև իր անցած անձնական և մասնագիտական ուղու մասին։ «Իմ ֆիլմերն ուզում եմ նկարել հենց այնպես, ինչպես երազում եմ, ինչպես հոգուս խորքում եմ զգում։ Պատրաստ եմ ամեն ինչ զոհաբերել, միայն թե այդ երազանքները մարմին ստանան»,- նշեց ռեժիսորը։
Փանահին հատուկ շեշտեց իր աշխատանքների ազդեցությունն Իրանի երիտասարդ սերնդի վրա՝ այն երիտասարդների, ովքեր արվեստի ոլորտում հաճախ մենակ են իրենց երազանքների և համակարգի սահմանափակումների միջև.
«Նրանք հաճախ հուսալքվում են՝ մտածելով, թե նկարեցին, բայց ո՞վ կտեսնի։ Իսկ երբ տեսնում են, որ մեկին հաջողվել է, հավատ են ստանում, որ իրենք էլ կարող են»,- անկեղծացավ ռեժիսորը:
Նա նաև անդրադարձավ իր ֆիլմերի միջազգային հաջողություններին և դրանց հասարակական արձագանքին՝ հատկապես հիշելով այն գիշերը, երբ Կաննի կինոփառատոնում արժանացավ «Ոսկե արմավենու» մրցանակին։
Նրա խոսքերով՝ բանտում գտնվող իր ընկերները ոգևորվել էին այդ հաղթանակի սպասումով, որն արվեստը դարձրել էր հույսի առարկա։
«Իմ ուրախությունն իմ հաղթանակի համար չէր, այլ նրանցն էր՝ այն մարդկանցն, ովքեր բանտախցում սպասում էին այդ լուրին՝ որպես ոգևորության աղբյուր»,- պատմեց ռեժիսորը։
Նա ընդգծեց, որ իր ֆիլմերն անխուսափելիորեն արտացոլում են իր անցած կյանքի փորձը, այդ թվում նաև բանտարկությունը.
«Ես չեմ կարող շրջանցել կամ անտեսել իմ կյանքի այդ հատվածը։ Բանտը գոյություն ունի, այն ծանր է, բայց իրական, և ինչպես իմ կյանքի մնացած փորձառությունները, արտացոլվում է իմ ֆիլմերում»։
Եզրափակելով՝ Փանահին անդրադարձավ իր՝ հայրենիքում ֆիլմ ցուցադրելու երազանքին՝ ավելացնելով.
«Ցանկանում եմ ֆիլմերս ներկայացնել հենց իմ երկրում, իմ ժողովրդի հետ հաղորդակցվելու, նրանց հետ երկխոսելու համար։ Դա իմ ամենախորը երազանքն է»,-նշեց Ջաֆար Փանահին։
Փանահին եզակի ռեժիսորներից է, ով արժանացել է Լոկառնոյի կինոփառատոնի «Ոսկե հովազ»-ին, Վենետիկի կինոփառատոնի «Ոսկե առյուծ»-ին, Բեռլինի կինոփառատոնի «Ոսկե արջ»-ին, Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկե կինոխցիկ»-ին։ Չնայած տնային կալանքին՝ նա շարունակել է ստեղծագործել, երբ նրան պաշտոնապես արգելված էր դա անել:
