Առանց ստորագրված համաձայնագրի՝ ոչ մի երաշխիք չկա, որ Հայաստանի միջով ճանապարհ ստանալուց հետո Ադրբեջանը նոր պահանջ չի առաջադրելու. Մարիաննա Ղահրամանյան

Ո՛չ գլխադասային հանձնաժողովում, ո՛չ էլ այսօր այս ամբիոնից ԱԳ նախարարը չպատասխանեց հարցերին, թե Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող սահմանային ու մաքսային հսկողության կանոնները «ԹՐԻՓ»-ի շրջանակում Հայաստանի Հանրապետությո՞ւնն է որոշելու, թե՞ դրանք կարող են փոփոխվել օտարերկրյա շահերի ու պայմանավորվածությունների շրջանակում։

Այս հարցը սկզբունքային է, այս հարցն էական նշանակություն ունի, որովհետև տեխնիկական ձևակերպումների քողի ներքո Ադրբեջանի համար կարող են ստեղծվել ջերմոցային պայմաններ։

Պարզեցումների անվան տակ կարող է Ադրբեջանի համար ստեղծվել հատուկ իրավական ռեժիմ, ինչի մասին քանիցս հայտարարել է ձեր գործընկեր Իլհամ Ալիևը, երբ պնդել է, որ ադրբեջանցին հայի երես չպետք է տեսնի, տիկի՛ն Երեմյան։

Նախագծում արձանագրված է «Front-Office / Back-Office» մոդելը։ Կառավարությունը խոսում է մաքսային պարզեցված ընթացակարգերի մասին` չհանրայնացնելով, թե ինչպիսի։

Բաքվի հայտարարությունները էքստերիտորիալ՝ արտատարածքային տրամաբանության շրջանակում են։

Այս ամենը օբյեկտիվ մտահոգություն է առաջացնում առ այն, որ տեխնիկական ձևակերպումների քողի տակ ՀՀ Մաքսային և Սահմանային օրենսգրքերը կարող են վիրահատվել և հարմարեցվեն Ադրբեջանի պահանջներին։

Փարատե՛ք այդ մտահոգությունները և ամբողջ ծավալով՝ մինչև Թրիփ նախագծի վավերացումը հրապարակե՛ք, թե ՀՀ որ օրենքում ինչ է փոխվելու և ինչու է փոխվելու։

ՀՀ իշխանությունը պնդում է, որ սա բացառապես տնտեսական նախագիծ է, Ադրբեջանի նախագահը խոսում է պայմանների մասին, որոնք, մեջբերում եմ, «ներառում են Զանգեզուրի միջանցքը»։ Սա քաղաքական պահանջ է։

Ուստի՛, ազնի՛վ ու բա՛ց եղեք ՀՀ քաղաքացու նկատմամբ, ուղի՛ղ ասեք՝ ինչ ռեժիմ է գործելու անխոչընդոտ անցում ձևակերպման ներքո։

Դուք նշում եք, որ Սահմանադրական դատարանը քննել է TRIPP շրջանակային համաձայնագիրը և այն ճանաչել Սահմանադրությանը համապատասխանող՝ արձանագրելով, որ որևէ դրույթ չի հակասում ՀՀ ինքնիշխանությանը։ Բայց ՍԴ-ն չի գնահատել, դիցուք, Պետական սահմանի մասին օրենքի հնարավոր փոփոխությունը։

Իրավիճակը, երբ իշխանությունը գնում է նախագծի վավերացմանը՝ առանց հասարակությանը ամբողջ ծավալով ներկայացնելու, թե ինչ է փոխվելու ՀՀ օրենսդրության մեջ, ըստ էության, հերթական զիջումն է Ադրբեջանին։ Գիտեմ՝ կասեք Թրիփը ՀՀ-ի և ԱՄՆ-ի միջև համաձայնագիր է, այո՛, բայց նրա գլխավոր շահառուն Ադրբեջանն է։

Բացառե՛ք, որ «Front-Office / Back-Office» պարզեցված լոգիստիկ մոդելի անվան տակ ՀՀ ներքին օրենսդրությունը չեք հարմարեցնելու Ադրբեջանի և մասնավոր օպերատորների պահանջներին։ Արե՛ք ոչ թե քաղաքական հավաստիացումներ, այլ տվե՛ք հստակ իրավական երաշխիքներ։

Երաշխավորե՛ք, որ TRIPP-ի շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության պետական սահմանը հատող ցանկացած անձ, տրանսպորտային միջոց և բեռ ենթակա է ՀՀ Մաքսային օրենսգրքով և «Սահմանային հսկողության մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված ընդհանուր և ստանդարտ ընթացակարգերին, և որ Ադրբեջանի քաղաքացիների կամ բեռների համար չեն սահմանվելու այնպիսի բացառություններ կամ պարզեցված ռեժիմներ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ գործող օրենսդրությամբ։

Արժանապատի՛վ հայրենակիցներ, դուք պետք է իմանաք, որ ՔՊ-ականների քաղաքական հայտարարությունները չունեն իրավական ուժ, իսկ վավերացվող համաձայնագիրը դառնալու է ներպետական օրենքներից գերակա իրավական ակտ։

Հենց այդ պատճառով հնարավոր բոլոր ռիսկերը պետք է հստակեցվեն նախապես՝ մինչև Թրիփ նախագծի վավերացումը։

Մեր դիրքորոշումը հստակ է՝ ապաշրջափակում՝ այո՛, արտատարածքային իրավական ռեժիմ՝ ո՛չ։ Տնտեսական համագործակցություն՝ այո՛, Հայաստանի պետական վերահսկողության սահմանափակում՝ ո՛չ։

Եվ ամենակարևորը՝ սկզբում խաղաղության համաձայնագիր, հետո՝ Թրիփ։ Առանց ստորագրված համաձայնագրի՝ ոչ մի երաշխիք չկա, որ Հայաստանի միջով ճանապարհ ստանալուց հետո Ադրբեջանը նոր պահանջ չի առաջադրելու։