Հիքմեթ Հաջիևի և ադրբեջանական բարձրաստիճան պաշտոնյաների նմանատիպ հայտարարություններն ու «ռազմական հանցագործությունների» համար ներողություն խնդրելու պահանջները պատահական չեն. Հրայր Կամենդատյան

Հրայր Կամենդատյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Քաղաքական տեսանկյունից Հիքմեթ Հաջիևի և ադրբեջանական բարձրաստիճան պաշտոնյաների նմանատիպ հայտարարություններն ու «ռազմական հանցագործությունների» համար ներողություն խնդրելու պահանջները պատահական չեն։ Դրանք տեղավորվում են Ադրբեջանի որդեգրած հստակ հաղորդակցային և ռազմավարական տրամաբանության մեջ։

 

Ահա քաղաքական հիմնական պատճառներն ու հետևանքները, որոնք ձևավորում են այս հռետորաբանությունը.

1. Քաղաքական նպատակները և ռազմավարությունը

Պատմական նարատիվի (պատումի) վերանայում.

Ադրբեջանը փորձում է միջազգային հանրության ընկալման մեջ արմատավորել սեփական պատմական տարբերակը, որտեղ Հայաստանը ներկայացվում է որպես միակ ագրեսոր և հանցագործ, իսկ Ադրբեջանը՝ բացառապես զոհ։ «Նյուրնբերգ» հասկացության կամ նմանատիպ հռետորաբանության օգտագործումը նպատակ ունի բարոյական հավասարություն ստեղծել կամ նույնիսկ գերազանցել հայկական փաստարկները։

 

Բանակցային դիրքերի ամրապնդում.

Խաղաղության պայմանագրի և սահմանազատման շուրջ ընթացող բանակցություններում նման առավելապաշտական (մաքսիմալիստական) պահանջներ առաջ քաշելը քաղաքական ճնշման գործիք է։ Այն օգտագործվում է Հայաստանից լրացուցիչ զիջումներ կորզելու համար (օրինակ՝ սահմանադրական փոփոխություններ, միջանցքների տրամադրում, փոխհատուցման պահանջներից հրաժարում):

 

Սեփական գործողությունների լեգիտիմացում.

2020թ. պատերազմը, 2023թ. Արցախի էթնիկ զտումը և հայկական տարածքների օկուպացիան արդարացնելու համար Բաքվին անհրաժեշտ է մշտապես պահպանել «հայկական սպառնալիքի» և «հայկական հանցագործությունների» թեման: Սա օգնում է արտաքին աշխարհին ներկայացնել, թե իրենց քայլերը եղել են «պատմական արդարության վերականգնում»։

 

Ներքին լսարանի ակտիվացում (մոբիլիզացիա).

Ադրբեջանի ներքաղաքական կյանքում արտաքին թշնամու կերպարը և ներողություն խնդրելու պահանջները ծառայում են հասարակությանն իշխանության շուրջ համախմբելու և սոցիալ-տնտեսական կամ քաղաքական խնդիրներից ուշադրությունը շեղելու նպատակին:

 

2. Արդյո՞ք դա կարող է վերածվել քաղաքական «Նյուրնբերգի»

Քաղաքական իմաստով «Նյուրնբերգ» ստեղծելու փորձը բախվում է մի շարք լուրջ արգելքների.

Միջազգային հավասարակշռության բացակայություն.

Միջազգային դերակատարները (ԱՄՆ, Եվրոմիություն, Ռուսաստան) հետաքրքրված չեն տարածաշրջանում «մեկ կողմի միանձնյա դատավարությամբ»: Միջազգային հանրության հիմնական նպատակը տարածաշրջանային կայունությունն է և խաղաղության պայմանագրի կնքումը, այլ ոչ թե կողմերից մեկին կապիտուլյացիոն «հանցագործ» հռչակելը։

 

Փոխադարձ մեղադրանքներ և միջազգային ընկալում.

Միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները (Human Rights Watch, Amnesty International և այլն) և միջազգային դատարանները ֆիքսել են նաև ադրբեջանական կողմի լուրջ խախտումները (ռազմագերիների խոշտանգումներ, քաղաքացիական ենթակառուցվածքների հրետակոծում, մշակութային վանդալիզմ): Ուստի ցանկացած քաղաքական փորձ՝ Հայաստանին միակողմանի դատելու, միջազգային հարթակներում ընկալվում է որպես քարոզչություն։

Ամփոփում։

Հաջիևի հայտարարությունները ոչ թե իրական միջազգային դատավարության նախաշեմ են, այլ տեղեկատվական-քաղաքական պատերազմի տարր։

Ադրբեջանը փորձում է ստեղծել «քաղաքական ու բարոյական վերադասության» մթնոլորտ, որպեսզի Հայաստանին պահի պաշտպանվողի դիրքում։ Հայկական կողմի համար սրան հակազդելու հիմնական քաղաքական գործիքը սեփական հակափաստարկների (էթնիկ զտումներ, ռազմագերիներ, բռնազավթված տարածքներ) ակտիվ միջազգայնացումն է և դիվանագիտական հավասարակշռության պահպանումը։