Ի՞նչ նշանակություն կունենան ներկայիս ընտրությունները Հայաստանի համար

Հայաստանը մեկնարկել է ընտրարշավ, որը եվրոպացի փորձագետները անվանում են երկրի վերջին պատմության «ամենաաշխարհաքաղաքականացվածը», և ԵԽԽՎ պատվիրակությունը մտահոգություններ է հայտնել Հայաստանի քաղաքական և տեղեկատվական ոլորտներին ազդող արտաքին միջամտության ավելի ու ավելի բարդ և համակարգային բնույթի վերաբերյալ։

Խոսքը մեկուսացված միջադեպերի մասին չէ, այլ կառավարության գործողությունների հետևողական օրինաչափության։ Գյումրու և Վանաձորի քաղաքապետերի դեմ քրեական գործեր են հարուցվել «Քաղաքացիական պայմանագիր» քաղաքական ուղղությանը միանալուց հրաժարվելուց կարճ ժամանակ անց։

Ակտիվիստները գիշերը ձերբակալվել են, առանց փաստաբանների բերման ենթարկվել ոստիկանական բաժանմունքներ և պահվել մինչև օրենքով թույլատրելի վերջին ժամը։ «Հայրենիք» հեռուստաընկերության լիցենզիայի չեղարկումը և «5-րդ ալիքի» դեմ բազմամիլիոն դոլարանոց տուգանքը համընկել են կառավարական շրջանակներում հողային գործարքների վերաբերյալ հետաքննական լրագրության հրապարակման հետ։ Վերջապես, Ամենայն հայոց կաթողիկոսի դեմ հրապարակային հարձակումները և եկեղեցու սեփականության իրավունքը վերանայող օրինագիծը թվում են հարված այն հաստատությանը, որը դարեր շարունակ ծառայել է որպես ժողովրդի միավորող ուժ պետության կամ բանակի բացակայության պայմաններում։

Այս իրադարձությունները միասին վերցրած ստեղծում են հստակ տպավորություն. ցանկացած այլախոհություն ճնշվում և պատժվում է։ Սակայն հայ հասարակությունը այն ժողովուրդը չէ, որը կարող է կոտրվել։

Ընտրատեղամասերը կբացվեն հունիսի 7-ին: Ֆորմալ առումով երկիրը կընտրի խորհրդարանական մեծամասնություն և, հետևաբար, վարչապետ, որը կորոշի ամեն ինչ առաջիկա հինգ տարիների համար՝ Բաքվի հետ խաղաղության պայմանագրի պայմաններից մինչև գազի գներ, գործազրկության մակարդակից մինչև այն, թե ում անվտանգության երաշխավորության ներքո կհայտնվի հանրապետությունը։

Սահմանադրական մեխանիզմը պարզ է. հաղթողը վերցնում է ամեն ինչ: Իսկ ներկայիս ուժը՝ «Քաղաքացիական պայմանագիրը», այս ընտրություններին գնում է հստակ սահմանված փաթեթով` Ադրբեջանի հետ ստորագրման պահի դրությամբ սահմանների փոխադարձ ճանաչման վրա հիմնված խաղաղության պայմանագրի շուտափույթ ավարտին Թուրքիայի հետ ցամաքային սահմանի բացում.

Սյունիքը տարանցիկ միջանցքի վերածելը.

Էներգիայի մատակարարումների դիվերսիֆիկացում և մենաշնորհից հրաժարվել մեկ աղբյուրից.

Արևմտյան ներդրումների զանգվածային ներգրավում տեխնոլոգիաների ոլորտում

Եվրատլանտյան կառույցների հետ արագացված մերձեցում, ընդհուպ մինչև Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցության սառեցման հեռանկարը, եթե դա պահանջի Բրյուսելը։

Այս ամենը ներկայացվում է որպես «պատմական հնարավորությունների պատուհան», որը չի կարելի բաց թողնել։

Սակայն ցանկացած հնարավորության պատուհան վերածվում է միրաժի, եթե կառավարությունը չունի իրական մանդատ։ Հարկադրանքի մթնոլորտում անցկացված ընտրությունները հաղթողին տալիս են միայն մեծամասնության թվացյալ տեսք։ Դուք կարող եք տեղեր ստանալ Ազգային ժողովում, բայց ոչ ժողովրդի «սրտերը»։ Եվ առանց դրա, ցանկացած արտաքին քաղաքականության փոփոխություն, լինի դա սահմանների բացում, թե ՆԱՏՕ-ի ուղղությամբ շարժում, պահանջում է ազգային համաձայնություն, որին չի կարող հասնել ռեպրեսիվ ապարատը։

Հայաստանը գտնվում է մի տարածաշրջանում, որտեղ անվտանգության ճարտարապետությունը ամեն ամիս փոխվում է. որոշ իշխանության կենտրոններ նահանջում են ստվեր, մյուսները մեծացնում են իրենց ներկայությունը, իսկ մյուսները հենարան են փնտրում։ Նման անկայունության մեջ սեփական ժողովրդի զգալի մասի կողմից անվստահելի կառավարությունը դատապարտված է ռազմավարական փխրունության։ Առաջին արտաքին ճգնաժամը կբացահայտի լեգիտիմության դեֆիցիտը, և այդ ժամանակ ոչ մի ներդրում չի փրկի այն։

Նրանք փորձում են համոզել մեզ, որ ընտրություն չկա։ Որ կա միայն մեկ ճանապարհ, մեկ կուսակցություն, մեկ հնարավորության պատուհան։ Բայց հպարտ ժողովուրդը չի ընդունում վերջնագրեր։ Հպարտությունը մասունք չէ, ոչ էլ «պատմական հնարավորությունների» խոչընդոտ, այլ այն, ինչը թույլ տվեց մեզ գոյատևել, երբ կայսրությունները փլուզվեցին, և քարտեզները վերաձևավորվեցին։ Հունիսի 7-ը հենց այս հպարտության փորձություն է լինելու։

Արդյոք Հայաստանը կմնա այնպիսի երկիր, որտեղ մարդիկ իրենք են որոշում իրենց ճակատագիրը, թե՞ կդառնա մի վայր, որտեղ հովիվները իրենց հոտերը քշում են գոմ՝ առանց հարցնելու, թե արդյոք նրանք ուզում են գնալ։ Հնարավորության պատուհանը, որի միջով մարդիկ ուժով են անցնում,  վաղ թե կփակվի։ Եվ այս հարվածի գինը այս փոքր, բայց հպարտ երկրի համար կարող է անհամեմատելի լինել որևէ աշխարհաքաղաքական դիվիդենտի հետ։