Գյուղացին պետք է վաճառի իր բերքը հենց գյուղում․ «Ուժեղ Հայաստան»-ը առաջարկում է ստեղծել մթերման կայանների համազգային ցանց
Քաղաքականություն
Հայաստանի գյուղատնտեսությունը կարող է դուրս գալ ռիսկային ոլորտի կարգավիճակից, եթե գյուղացին վստահ լինի, որ իր արտադրած բերքը երաշխավորված կմթերվի և չի մնա վաճառքի խնդիրների առաջ։ Գործարար և բարերար Սամվել Կարապետյանի տնտեսական ծրագրի չորրորդ կետը հենց այս խնդիրն է հասցեագրում՝ առաջարկելով գյուղերում ստեղծել բերքի երաշխավորված մթերման համակարգ։ Ծրագրի հեղինակների համոզմամբ՝ դրա իրականացումը ոչ միայն կբարելավի գյուղացիների եկամուտները, այլև կնվազեցնի ներքին միգրացիան դեպի Երևան՝ նպաստելով ամբողջ Հայաստանի համաչափ զարգացմանը։
Մարտի 6-ին լրագրողների հետ հանդիպման ընթացքում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամ Նարեկ Կարապետյանը ներկայացրել է ծրագրի հիմնական գաղափարը՝ ընդգծելով, որ նախատեսվում է ամբողջ երկրում ստեղծել մթերման կայանների ցանց, որը գյուղացիներին հնարավորություն կտա իրենց արտադրանքը վաճառել առանց գյուղից հեռանալու։
Նրա խոսքով՝ Հայաստանի գյուղատնտեսության գլխավոր խնդիրներից մեկը իրացման դժվարությունն է։ Շատ դեպքերում գյուղացիները կարողանում են արտադրել որակյալ մթերք, սակայն չեն կարողանում այն հասցնել շուկա կամ արտահանել՝ համապատասխան միջնորդների բացակայության պատճառով։ Առաջարկվող մթերման կայանները հենց այդ միջնորդի դերակատարությունն են ունենալու։
«Մթերման կայանը կգնի գյուղացու արտադրանքը, այն կպահեստավորի և հետագայում կվաճառի ներքին շուկայում կամ կարտահանի։ Սա վերաբերում է թե մրգերին ու բանջարեղենին, թե մսամթերքին։ Այսպիսով գյուղացին ազատվում է վաճառքի կազմակերպման բարդ գործընթացից և կարողանում է կենտրոնանալ արտադրության վրա»,– նշել է Կարապետյանը։
Ծրագրի համաձայն՝ մթերման կայանները տեղակայվելու են ըստ տարածաշրջանների մասնագիտացման։ Արարատյան դաշտում դրանք հիմնականում կենտրոնացած կլինեն մրգերի և բանջարեղենի վրա։ Նախատեսվում է, որ յուրաքանչյուր շրջանում կգործի առնվազն երկու մթերման կայան, որպեսզի գյուղացին ունենա ընտրության հնարավորություն։ Սա, ըստ նախաձեռնության հեղինակների, նաև մրցակցություն կստեղծի մթերման կայանների միջև, ինչն իր հերթին կնպաստի ավելի բարձր գնով մթերքի գնմանը։
Մյուս մարզերում, որտեղ զարգացած է անասնապահությունը, մթերման կայանները հիմնականում կզբաղվեն մսամթերքի, ինչպես նաև կարտոֆիլի և ցորենի մթերումով։ Թեև ցորենը Հայաստանում համեմատաբար հեշտ է իրացվում, ծրագրի հեղինակները կարծում են, որ այդ ոլորտում ևս կան խնդիրներ, որոնք կարելի է լուծել կազմակերպված մթերման համակարգի միջոցով։
Կարապետյանի խոսքով՝ մթերման կայանների կարևոր առավելություններից մեկն այն է, որ գյուղացիները տարվա սկզբին արդեն կիմանան իրենց արտադրանքի մոտավոր վաճառքի գինը։ Դա հնարավորություն կտա հաշվարկել ծախսերը և գնահատել սպասվող եկամուտը՝ նվազեցնելով գյուղատնտեսության մեջ առկա անորոշությունը։
Նա նաև ընդգծել է, որ Հայաստանը ներկայումս տարեկան ներմուծում է մոտ մեկ ամբողջ չորս տասներորդ միլիարդ դոլարի գյուղմթերք, որի զգալի մասը հնարավոր է արտադրել հենց Հայաստանում։ Նրա գնահատմամբ՝ այդ ներուժի օգտագործումը կարող է մինչև հարյուր հազար մարդու համար աշխատանք ստեղծել։
Անդրադառնալով գյուղատնտեսության առջև կանգնած հիմնական խնդիրներին՝ Կարապետյանը նշել է, որ առաջին հերթին անհրաժեշտ է լուծել ոռոգման ջրի հարցը։ Չնայած Հայաստանը ջրառատ երկիր է, բազմաթիվ գյուղեր և այգիներ շարունակում են բախվել ոռոգման համակարգերի խնդիրներին։ Երկրորդ կարևոր հարցը գյուղացիների վարկային ծանրաբեռնվածությունն է, քանի որ շատերը սեզոնի սկզբին վարկ են վերցնում՝ առանց վստահ լինելու, թե տարվա վերջում ինչ գնով կկարողանան վաճառել բերքը։ Երրորդ խնդիրը գյուղտեխնիկայի հասանելիությունն է։ Նրա համոզմամբ՝ Հայաստանի փոքր տարածքը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել տեխնիկայի ընդհանուր պարկեր, որոնք կարող են սպասարկել ամբողջ շրջաններ։
Կարապետյանի գնահատմամբ՝ վերջին ութ տարիների ընթացքում Հայաստանի գյուղատնտեսությունը մոտ տասը տոկոս անկում է ապրել։ Նա նաև նշել է, որ պետական բյուջեում գյուղատնտեսության համար նախատեսված ծախսերը վերջին տարիներին կրճատվել են, ինչն ավելի է խորացրել ոլորտի խնդիրները։
Սամվել Կարապետյանի գլխավորած քաղաքական թիմի ներկայացրած տնտեսական ծրագիրը ներառում է նաև մի շարք այլ նախաձեռնություններ՝ փոքր բիզնեսի համար արտոնյալ պայմանների ստեղծում, երիտասարդ ընտանիքների համար մատչելի բնակարանների ապահովում և մինչև երեք հարյուր հազար նոր աշխատատեղերի ստեղծում։ Ծրագրի հեղինակները համոզված են, որ այդ քայլերը կարող են ձևավորել երկրի համաչափ զարգացման նոր մոդել՝ տնտեսական ակտիվությունը կենտրոնացնելով ոչ միայն մայրաքաղաքում, այլև մարզերում։
