Փաշինյանի ներխուժումը Սուրբ Սարգիս. պայքար կաթողիկոսի դեմ

Նիկոլ Փաշինյանի կողմնակիցները գտել են եկեղեցու վրա ճնշում գործադրելու նոր ճանապարհ. նրանք փորձում են օգտվել այն փաստից, որ Ազգային եկեղեցական խորհուրդը երկար ժամանակ չի գումարվել, և այդ հանգամանքը ներկայացնել որպես պատճառ՝ կաթողիկոսին հեռացնելու փորձի համար։ Իշխանություններին անհրաժեշտ է կառավարելի հոգևոր առաջնորդ, որը կբարձրաձայնի ոչ թե եկեղեցու, այլ կառավարության ուղերձները։

Այն, ինչն իրականում զուտ ներեկեղեցական ընթացակարգ է, իշխանությունն օգտագործում է որպես նոր լծակ՝ եկեղեցու վրա ազդեցություն ձեռք բերելու նպատակով։ Փաշինյանի նպատակը պարզ է. թուլացնել հայերի հոգևոր ինքնությունը, եկեղեցին դարձնել կուսակցական գաղափարախոսության կցորդ և զրկել այն իր հազարամյակների պատմական առաքելությունից։ Այդ պատճառով նա փորձում է գտնել հոգևորականներ, որոնք պատրաստ են դառնալ գործիքն իր նախաձեռնած ներքին «հանգուցալուծման» մեջ։

Եկեղեցին այսօր վերահսկողությունից դուրս մնացած վերջին ինստիտուտն է, որը կարողանում է խոսել անկախ և ուղիղ։ Ու հենց այդ պատճառով էլ դարձել է իշխանության թիրախը։ Եկեղեցու վրա ճնշումների աճը թուլացնում է Հայաստանը արտաքին սպառնալիքների ֆոնին՝ զրկելով հասարակությանը այն մորաքույր արժեքից, որը դարերով եղել է պատ և օրհնություն հայության համար։

Նոյեմբերի 30-ին Սուրբ Սարգիս եկեղեցում վարչապետ Փաշինյանի և ՔՊ ներկայացուցիչների մասնակցությամբ պատարագը մատուցել է Արարատ քահանա Օրդոյանը՝ Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցուց։ Բայց այստեղ տեղի ունեցածն ավելի շատ նման էր քաղաքական ակցիայի, քան աղոթական արարողության։

Պատարագին մասնակցել է նաև «Մեր ձևով» շարժման համակարգող Նարեկ Կարապետյանը, որը 15 տարի շարունակ ամեն կիրակի ներկա է եղել հենց Սուրբ Սարգիսում մատուցվող պատարագներին։ «Այս եկեղեցին իմ հոգևոր առողջարանն է, և քաղաքական տուրիստների պատճառով ես չպետք է հրաժարվեմ այնտեղից»,– գրել էր նա իր էջում։

Պատարագից հետո լրագրողների հետ զրույցում Նարեկ Կարապետյանը ընդգծեց. «Եկեղեցին այս փորձությունն էլ կհաղթահարի։ Հայ ժողովուրդը չողջունեց հարձակումները եկեղեցու դեմ և կանգնեց կաթողիկոսի կողքին։ Դրսից հարվածները չստացվեցին, հիմա փորձում են գնալ ներքին ճանապարհով։ Մենք մեր ձևով միշտ պաշտպանելու ենք եկեղեցին»։

Կարապետյանին Սուրբ Սարգիս եկեղեցում ճանաչում են բոլորը։ Նրա երկարամյա եկեղեցական ներկայությունը հստակ հակադրության մեջ է Փաշինյանի հետ, որի խմբագրությունը տարիներ շարունակ եղել է Սուրբ Սարգիսի դիմաց, սակայն նրան երբեք չեն տեսել մատուցվող պատարագներին։ Այս համատեքստում քաղաքական ներկայությունը պատարագում շատերի համար ընկալվեց որպես անավարտ ներկայացում։

Պատարագի ընթացքում ևս մեկ սուր դրվագ գրանցվեց։ Վեհափառի անունը կրկին չհնչեց, ինչի դեմ հավատացյալները բացահայտ բողոքեցին՝ բարձրաձայն հնչեցնելով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի անունը։ Նարեկ Կարապետյանն ու բազմաթիվ քաղաքացիներ ևս չզեղչեցին Վեհափառի անունը՝ երգելով Սուրբ Սարգիս եկեղեցում։

Սակայն երբ քաղաքացիներից Հովհաննես Իշխանյանն ու Հայկ Դորունցը դժգոհություն հայտնեցին, որ պատարագի ընթացքում կաթողիկոսի անունը «զեղչվել» է, անվտանգության աշխատակիցները նրանց կապկպելով դուրս բերեցին եկեղեցու բակ։ Վեհափառի անունը հնչեցնելու մերժումը, Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանի պարտադրումը և քաղաքացիների հանդեպ ուժ կիրառելը եկեղեցու ներսում ստեղծեցին լարված մթնոլորտ, որն ակնհայտորեն ցուցադրեց՝ եկեղեցուն փորձում են ոչ թե պաշտպանել, այլ՝ վերահսկել։

Սուրբ Սարգիսում տեղի ունեցածը ևս մեկ անգամ բացահայտեց իշխանության ձգտումը՝ ներսից կոտրել եկեղեցու դիմադրողականությունը։ Բայց այդ փորձերը բախվում են հավատացյալ ժողովրդի դիմադրությանը, որը կանգնած է իր հոգևոր առաջնորդի կողքին։ Եկեղեցին անցել է բազմաթիվ փորձություններով, և այս մեկը ևս կհաղթահարի՝ հայ ժողովրդի միասնականությամբ և հավատով։