Իրազեկում՝ ե՞րբ և ինչպե՞ս է կիրառվում գրավը քրեական վարույթում

ՀՀ քրեական օրենսգիրքը (Հոդված 125) հստակ սահմանում է գրավի իրավակարգավորումը, որպես մեղադրյալի օրինական վարքագիծ ապահովելու նպատակով կիրառվող խափանման միջոց: Այս մասին տեղեկացնում է Իրավաբան.net-ը։

Ի՞նչ է գրավը

Գրավը իրավասու մարմնի որոշմամբ սահմանված դրամական գումար է, որը մեղադրյալի օրինական վարքագիծը ապահովելու նպատակով փոխանցվում է.

• նախադատական փուլում՝ դատախազության դեպոզիտային հաշվին,
• դատական փուլում՝ դատարանի դեպոզիտային հաշվին:
• Գրավ կարող է լինել նաև շարժական կամ անշարժ գույք, եթե որոշմամբ հատուկ նշվել է դրա հնարավորության մասին:

Գրավի չափը որոշելու սկզբունքներ

• Հաշվի է առնվում մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի ծանրության աստիճանը և մեղադրյալի գույքային դրությունը:
• Գրավի արժեքի ապացուցման պարտականությունը կրում է գրավատուն:

Ո՞վ կարող է մուծել գրավը

• Գրավը կարող է մուծել մեղադրյալը կամ ցանկացած այլ ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ:
• Եթե գրավը մուծում է այլ անձ, նրան բացատրվում է մեղադրանքի էությունը և մեղադրյալի անօրինական վարքագծի դեպքում առաջացող հնարավոր հետևանքները:

Գրավի մուծման և կիրառման կարգը

• Գրավատուն երեքօրյա ժամկետում ներկայացնում է մուծումը հաստատող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմնին, որը կցվում է վարույթի նյութերին:
• Գրավը կիրառված է համարվում փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու պահից:
• Եթե պարտականությունը չի կատարվել, դա հիմք է մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի տեսակն ընտրելու հարցը վերստին քննարկելու համար։

Գրավի պետության եկամուտ դարձնելը

• Եթե մեղադրյալը թաքնվել է, չի ներկայացել կամ խոչընդոտել վարույթին, հսկող դատախազը կամ դատարանը որոշում է կայացնում գրավը պետության եկամուտ դարձնելու մասին:
• Այս որոշումը կարող է բողոքարկվել օրենքով սահմանված կարգով:
• Անշարժ կամ շարժական գույքի դեպքում՝ վաճառքից մնացած գումարը, որը գերազանցում է գրավի չափը, վերադարձվում է գրավատուին:

Գրավի վերադարձ

• Գրավը վերադարձվում է, երբ չեն ապացուցվել խախտումները, կամ գրավը որպես խափանման միջոց վերացվել կամ փոխվել է:
• Գրավի վերադարձի մասին որոշումն ընդունվում է համապատասխան խափանման միջոցը վերացնելու կամ փոխելու հետ միաժամանակ:

Ի՞նչ պետք է հիշել

• Գրավը հանդիսանում է խափանման միջոց և չի նշանակում մեղադրյալի մեղքի բացակայություն:
• Օրենքը մանրամասն կարգավորում է գրավի օգտագործման, վերադարձի և պետության եկամուտ դարձնելու ընթացակարգերը:

Հավելյալ տեղեկությունների համար կարող եք այցելել Իրավաբան.net մասնագիտական առցանց մեդիա։

Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի։