Արևային ծառերը արտադրում են էլեկտրաէներգիա և փրկում անտառները հատումից

Հասարակություն 30 Սեպտեմբեր, 2025 14:51

Կորեայի ծովային ինստիտուտի հետազոտող Դան-Բի Ումը առաջարկել է ծառերի տեսքով արևային վահանակների անսովոր դիզայն՝ որպես ավանդական արևային էլեկտրակայանների այլընտրանք, գրում է itc.ua-ն։
Շատ հաճախ իրական անտառները հատվում են արևային վահանակներ տեղադրելու համար տարածք ազատելու նպատակով, ինչը վնասում է էկոհամակարգերին։ Վերջերս կատարված մի շարք ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ դա հեռու է ամենաօպտիմալ լուծում լինելուց։ Այս առումով հարավկորեացի հետազոտողները առաջարկում են ծառերի տեսքով արևային վահանակների դիզայն, որոնցում արևային մարտկոցների բջիջները ձգվում են վերև՝ ինչպես տերևները։

«Այս կառուցվածքների գծային դասավորությունը ապահովում է գերազանց էներգետիկ հզորություն՝ համեմատած ավանդական ստացիոնար վահանակների հետ, միաժամանակ պահպանելով առկա անտառային ծածկույթը», — բացատրում են ուսումնասիրության հեղինակները։

Տեղադրման համար տարածք պահանջող ավանդական վահանակներից տարբերվող՝ առաջարկվող ծառաձև արևային վահանակների նորարարական դիզայնը կարող է ուղղահայաց տեղադրվել իրական անտառներում՝ առանց ծառեր կտրելու անհրաժեշտության։ Այս դիզայնը թույլ է տալիս արևի լույսը թափանցել ներքևում գտնվող բույսերի վրա՝ միաժամանակ էներգիա արտադրելով վերևում գտնվող արևային մարտկոցներում։

Google Earth-ի արբանյակային պատկերների միջոցով մոդելավորման արդյունքների հիման վրա Դան-Բի Ումը պարզել է, որ նորարարական արևային էլեկտրակայանները թույլ են տալիս պահպանել անտառի 99 %-ը, մինչդեռ ավանդական հարթ վահանակներ տեղադրելու դեպքում անտառի ոչ ավելի, քան 2 %-ն է մնում։

Ավանդական արևային էլեկտրակայանները պահանջում են մեծ տարածքներ։ Հարավային Կորեայում դրանց տեղադրումը կպահանջի մեծ անտառային տարածքների հատում։ 2016-2018 թվականների ընթացքում երկրում արևային էլեկտրակայանների հետ կապված անտառահատումները ավելի քան քառապատկվել են։

Ծառաձև արևային վահանակների դիզայնը թույլ է տալիս խուսափել անտառահատումից։ Հետազոտողները ցույց են տալիս, որ արշավային արահետների երկայնքով կամ անտառի եզրին 20 մետր հեռավորության վրա տեղադրված 63 նման ծառեր, որոնք հագեցած են բարձր արդյունավետության վահանակներով, կարող են արտադրել այնքան էներգիա, որքան սովորական էլեկտրակայանը (1 մեգավատ), և դա՝ առանց անտառին վնասելու։

Քաղաքներում այս դիզայնով արևային վահանակները կարող են էլեկտրաէներգիա արտադրելուց բացի նաև ստվեր ստեղծել։ Որոշ մոդելներ ունեն էլեկտրական մեքենաների լիցքավորման միացումներ կամ անլար լիցքավորմամբ նստարաններ։ Հետազոտողները նաև նշում են դրանց սառեցման ազդեցությունը քաղաքային «ջերմային կղզու» տարածքներում, որտեղ ամառային ջերմաստիճանի բարձրացումը սպառնում է հանրային առողջությանը։

Հարավային Կորեայում արևային էներգիայի նախագծերի հետ կապված անտառահատումները 2016 թվականի 529 հեկտարից աճել են մինչև 2443 հեկտար 2018 թվականին։ Նմանատիպ իրավիճակներ են տեղի ունենում ամբողջ աշխարհում՝ Ամազոնից մինչև Ապալաչներ։ Այսպիսով, նորարարական դիզայնը կարող է լուծել բնապահպանական կարևոր խնդիր՝ առանց ստիպելու հրաժարվել վերականգնվող էներգիայի հիմնական աղբյուրներից մեկից։

Արևային ծառերն արդեն գոյություն ունեն նախատիպի տեսքով՝ սկսած 2017 թվականին Հարավային Կորեայի Ազգային ժողովի շենքի դիմաց տեղադրվածից մինչև այն, ինչը Հնդկաստանի CSIR-CMERI-ն անվանում է «աշխարհի ամենամեծ արևային ծառը», որը կարող է տարեկան արտադրել 11,500 կիլովատտ/ժամ էներգիա։ Սակայն մինչ օրս ուսումնասիրությունների մեծ մասը դիտարկել է միայն առանձին մոդուլների արդյունավետությունը, այլ ոչ թե ամբողջ արևային կայանները համեմատել արևային ծառերի մեծ դաշտերի հետ։ Այս ուսումնասիրությունը առաջինն է, որը նման ուղղակի համեմատություն է անցկացնում ափամերձ անտառներում։

Հարավային Կորեան ունի աշխարհում ամենաբարձր հողային արժեքներից մեկը։ Քանի որ ծառերի վրա հիմնված արևային էլեկտրակայանները զգալիորեն ավելի քիչ տարածք են պահանջում, քան հարթ վահանակները, դրանք կարող են ավելի էժան լինել, հատկապես այն երկրներում, որտեղ հողը սակավ է և թանկ։

Տեխնոլոգիայի լայն տարածման համար դեռևս կան մի շարք խոչընդոտներ։ Ներկայումս շատ քիչ ընկերություններ են արտադրում վահանակներ, որոնք հատուկ նախատեսված են ծառերի վրա հիմնված արևային էլեկտրակայանների համար։ Տեղադրման արժեքը մնում է ավելի բարձր, քան ավանդական հարթ վահանակներինը։ Արդյունավետությունը սահմանափակվում է ճյուղերի միջև ստվերով, չնայած նոր դիզայնները, ինչպիսիք են պարուրաձև կամ ուղղահայաց արևածաղկի ոճի վահանակները, լուծում են այդ խնդիրը։

Ուսումնասիրության հեղինակները նշում են, որ նորարարական դիզայնի լայն տարածման համար միջազգային կազմակերպությունները, ինչպիսիք են Կանաչ կլիմայի հիմնադրամը կամ ազգային կառավարությունները, կարող են սուբսիդավորել դրանց վաղ կիրառումը։ Հարավկորեացի գիտնականները շեշտում են, որ արևային ծառերը եզակի լուծում են, որը համատեղում է շրջակա միջավայրի և էներգետիկայի առաջնահերթությունները։

Հայաստանում արևային պանելներ արտադրող առաջին և միակ ընկերությունը Սոլարոնն է։

Տեղադրե՛ք SolarOn արևային կայան և զրոյացրեք էլեկտրաէներգիայի ծախսը։

Գրե՛ք կամ զանգահարեք և ստացեք անվճար հաշվարկ Ձեզ անհրաժեշտ արևային կայանի հզորությանն ու արժեքի վերաբերյալ։