Եվրոպայի ճանապարհին՝ քաղաքական բանտարկյալներով

Հայաստանի իշխանությունները պարբերաբար բարձրաձայնում են ժողովրդավարության, ազատ խոսքի և եվրոպական արժեքների մասին։ Նրանց պաշտոնական հայտարարություններում երկիրը ներկայացվում է որպես ժողովրդավարության հենակետ տարածաշրջանում։ Սակայն իրականության մեջ տեղի ունեցող իրադարձությունները մերկացնում են այդ խոստումները՝ ցույց տալով հակասական և վտանգավոր պատկեր։

Այսօր Հայաստանի Հանրապետությունում փաստացի գոյություն ունեն քաղաքական բանտարկյալներ։ Բազմաթիվ մարդիկ ենթարկվում են ճնշումների միայն իրենց համոզմունքները բարձրաձայնելու կամ իշխանությունների քննադատությանը մասնակցելու համար։ Ազատ խոսքը, որը պետք է լինի ժողովրդավարության հիմքը, վերածվել է վտանգավոր գործիքի ընդդիմախոսների համար։ Հատկապես մտահոգիչ է, որ իշխանության թիրախում են հայտնվել նաև եկեղեցականները։ Նրանք, ովքեր պատմականորեն համարվել են հայ ժողովրդի ինքնության և համախմբման սյուներից մեկը, այժմ դառնում են պետական ճնշումների զոհ։

Նույնիսկ միջազգային հանրության համար արդեն ակնհայտ է, որ Հայաստանում շարունակվում են քաղաքական հետապնդումները։ Գործարար, բարերար Սամվել Կարապետյանի ձերբակալությունը ևս մեկ վկայություն է այն բանի, որ իշխանությունները չեն հանդուրժում որևէ այլընտրանքային կարծիք կամ ազդեցիկ դերակատարություն հանրային կյանքում։ Սա ոչ միայն անընդունելի է իրավական տեսանկյունից, այլև հարված է երկրի հեղինակությանը։

Հակասությունը առավել ընդգծված է, երբ նույն իշխանությունները խոսում են եվրոպական ինտեգրման, ժողովրդավարական բարեփոխումների և արժեքների մասին։ Եվրոպային ինտեգրվելու ճանապարհը ենթադրում է մարդու իրավունքների հարգում, բազմակարծություն և արդարադատության անկախություն։ Սակայն Հայաստանում մենք ականատես ենք լինում ճնշումների, կալանքների և ազատ խոսքի սահմանափակման։ Այս իրավիճակը ոչ միայն խոչընդոտում է եվրաինտեգրման ուղին, այլև վտանգում է երկրի միջազգային վստահելիությունը։

Հայաստանը կանգնած է երկընտրանքի առաջ՝ կա՛մ հետևողականորեն կառուցել ժողովրդավարական համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր քաղաքացի, այդ թվում՝ հոգևորականը, գործարարը կամ հասարակ ակտիվիստը, կարող է ազատորեն արտահայտվել, կա՛մ շարունակել փակել աչքերը սեփական հակասությունների առաջ՝ ժողովրդավարության մասին խոսելով միայն որպես արտաքին աշխարհին հասցեագրված ճոխ կարգախոս։

Այսօր Հայաստանի հասարակության առջև ծառացած ամենամեծ մարտահրավերն այն է, որ ազատ խոսքի և քաղաքական պայքարի համար բանտարկված մարդիկ դառնան ոչ թե մոռացված ճնշվածներ, այլ ազատության և ժողովրդավարության իրական խորհրդանիշներ։ Եվ եթե իշխանությունները ցանկանում են երբևէ իրականում մոտենալ եվրոպական արժեքներին, ապա առաջին քայլը պետք է լինի քաղաքական բանտարկյալների ազատումը և մարդու հիմնարար իրավունքների երաշխավորումը։