Հայերեն
Բոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. Հովհաննիսյան «Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներին Բանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա Կոստանյան «Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ» Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ» Երևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞. «Փաստ» Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ» Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ» Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ» Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով Ամեն մի որոշման, քայլի, գործողության հետևում կոնկրետ մարդիկ են՝ իրենց պատասխանատվությամբ. «Փաստ»

Մտավախություն կա, որ կամաց-կամաց կկորչեն հին հայկական երգերը․ Սերուժը գտել է ելքը

Մշակույթ

Հարցազրույց լիբանանահայ գործիքավորող, երաժիշտ, հայրենադարձ Սերուժ Բաղդասարյանի (C-rouge) հետ։

– Չորս տարուց ավելի է՝ բնակվում եք Հայաստանում։ Ի՞նչը դրդեց, որ գաք Հայրենիք։

– Մոտավորապես 7-8 տարի առաջ ես Հայաստան տեղափոխվելու երազանքն ունեի։ Պատճառներից մեկն այն էր, որ ուզում էի ավելի մոտիկից ծանոթանալ մշակույթին, արվեստին։

– Մինչ մշտական բնակություն հաստատելը պարբերաբար եկել-գնացել եք։ Այլ բան է գալն ու գնալը, այլ բան՝

– Շատ են տարբերությունները, բայց դրանք այդքան էլ չեմ կարևորում, չեմ կենտրոնանում այն կետերի վրա, որոնք ինձ նեղություն կպատճառեն։ Ավելի շատ դրականն եմ տեսնում։

– Ես մեկ տարբերություն կարող եմ ասել․ լիբանանահայերը շատ են սիրում քաղցրն ու կծուն։

– Այո։ Լիբանանում «Քնեֆե» անունով ուտելիք ունենք, որն այստեղ ընդունված չէ։ Թելանուշից և այծի պանրից է պատրաստվում, համեմվում է օշարակով։ Մեզ մոտ Մերձավոր Արևելքի սովորություններն են, այստեղ՝ ԽՍՀՄ-ի։

– 15 տարի է՝ երաժշտությունը մշակում եք էլեկտրոնային ոճով, ինչո՞ւ նման որոշում կայացրեցիք։

– Իմ կարևոր սկզբունքն է՝ հայկական մշակույթն իմ ձևով գոնե տարածել կարողանամ։ Ուզում եմ մեր երաժշտությունը ներկայացնել ոչ միայն հայերին, այլև ամբողջ աշխարհին։ Կարծում եմ՝ կգա օրը, և մենք կկարողանանք աշխարհին ցույց տալ, թե ինչքան գանձեր ունենք երաժշտության մեջ։

– Առաջինը Կոմիտասի «Կռունկն» եք ներկայացրել էլեկտրոնային ոճով։ Քննադատությո՞ւնն էր շատ, թե՞ գովասանքը։

– Թեթև, ոչ ծանր քննադատություն կար։ Ունկնդիրներս իմ տարիքի մարդիկ էին, գուցե այդ պատճառով էլ ընդունել են գաղափարը։ Գուցե մի քիչ էքստրիմ էր արածս՝ էլեկտրոնային երաժշտությունը «Կռունկի» հետ խառնելը, բայց դա պատճառ դարձավ, որ Լիբանանում շատ ոչ հայեր, ովքեր կյանքում դուդուկ չէին լսել, հետաքրքրվեն այս երաժշտական գործիքով։ Իմ նպատակը դա էր։

– Ինչո՞ւ Կոմիտաս և ինչո՞ւ հին հայկական երաժշտություն։ Կարող եք նույն հաջողությամբ ժամանակակից երգերն էլեկտրոնային ոճով ներկայացնել։

– Նոր երգերը ժամանակակից ձևով, քիչ թե շատ, ներկայացված են։ Ես ուզում եմ մեր հին երգերը վերակենդանացնել, որովհետև, եթե հին երգերը թողնենք ինչպես կան՝ դասական ձևով, կարծում եմ, նոր սերնդին շատ հետաքրքիր չի դառնա։ Մտավախություն կա, որ կամաց-կամաց կկորչեն մեր երգերը։ Դրա համար, կարծում եմ, նոր ձևեր պետք է գտնել, նոր թևեր տալ մեր երգերին, որպեսզի բոլորին հասանելի լինի։ Ես՝ իմ ոճով, մյուսն՝ իր, փորձենք մոտենալ այդ երաժշտությանը, և ամեն մեկն իր ձևերով եթե կարողանա վերակենդանացնել մեր երգերը, բոլորին անխտիր կարող ենք հասնել։

– Համոզված եմ, հին հայկական երաժշտությունը լսելով եք մեծացել, այստեղ չկա՞ դաստիարակության պակասը, ոչ թե սերունդների տարբերությունը։

– Ես երաժշտական ընտանիքում եմ մեծացել, փոքրուց լսել եմ հին հայկական երգերը։ Հայկական միջավայրում եմ մեծացել։ Այս բոլորը մեծ ազդեցություն է ունեցել, դրա համար սիրում եմ և ուզում եմ միայն հայ երգի հետ աշխատել։

Հիմա նորություններն այնքան արագ են զարգանում, տեխնոլոգիան օր օրի առաջընթաց է գրանցում, պետք է ժամանակի հետ քայլենք։ Նույնը երաժշտության դեպքում է։ Պետք է ժամանակակից ձևով ներկայացնենք, որ կարողանան պայքարել մյուս երաժշտությունների հետ։

– Եղե՞լ է, որ էլեկտրոնային տարբերակով լսեն երիտասարդներն ու բնօրինակը լսելու ցանկություն հայտնեն։

– Ընդհանրապես երգերը որ վերամշակում եմ, Youtube-ում կարճ ձևով ներկայացնում եմ երաժշտությունը, թեման, որպեսզի եթե մարդիկ ուզեն՝ փնտրեն երգը։ «Մուսա լեռան» երգը որ վերամշակել եմ «Չալմը դանգը» անունով, շատ մարդիկ ինձ գրել են, որ ընդհանրապես այս երգը չէին լսել և իմ կողմից վերամշակված տարբերակը լսելուց հետո են իմացել երգի մասին։ Ես էլ այդ երգի մասին չգիտեի։ 5 տարի առաջ Մուսա լեռան մասին երգեր էի փնտրում, դա գտա և շատ սիրեցի, ուզեցի իմ ձևով ներկայացնել։

– Ընդհանրապես հին հայկական երաժշտությանն ինչպե՞ս եք ծանոթանում, ինչպե՞ս եք գտնում երգերը։

– Միշտ Youtube-ում եմ փնտրում ու գտնում։ Այն անսահման հանրագիտարան է։ Արդեն երգերի երկար ցանկ ունեմ, որ գտել եմ ու կամաց-կամաց պետք է աշխատեմ դրանց ուղղությամբ։

– Գործիքավորման ժամանակ երաժշտական ո՞ր գործիքն եք հաճախ օգտագործում։

– Ընդհանրապես սիրում եմ բալանսը պահել, ամեն գործիքին հավասարաչափ արժեք տալ։ Պատահում է՝ որոշ երգերում զուռնան ավելի է փայլում, քան մյուսները։ Ամեն երգում մի գործիք «աստղ» է լինում։

– Երաժշտական կրթություն չունեք, բացթողումը չե՞ք զգում։

– Երաժշտական կրթություն չունեմ և չգիտեմ՝ ասեմ երանի՞, թե՞ ոչ։ Բայց հարցին տարբեր ձևով եմ մոտենում։ Ամեն ինչ լսողությամբ եմ անում և գործին այլ անկյունից եմ մոտենում և նոր գաղափարներով հանդես գալիս։ Սակայն, եթե ուրիշ կրթություն ունենայի, ավելի սահմանափակ ձևով թերևս կմտածեի։ Բայց հիմա մտածում եմ մի քիչ զարգացնել կրթությունը, ինչը կօգնի արագ, սահուն ձևով գործերը մեջտեղ բերել։

– Ովքե՞ր են Ձեր ունկնդիրները։

– Երիտասարդները, 20-30 տարեկաններն են մեծ թիվ կազմում և ամենաշատը Հայաստանից, Ռուսաստանից, ԱՄՆ-ից, Լիբանանից են։ Կան նաև ոչ հայեր։ Ուզում եմ՝ լսենք երաժշտությունը, տարածենք նաև ոչ հայերի շրջանում։

– Գործիքավորման դեպքում արհեստական բանականությունն օգտագործե՞լ եք։

– Ընդհանրապես չեմ օգտագործել։ Հետաքրքրության համար մեկ անգամ օգտագործեցի ու ապշեցի, որովհետև գաղափար տվեցի արհեստական բանականությանն ու ասացի, որ վերամշակի երաժշտությունը ռոքային ոճով, իսկ թե ի՞նչ արեց՝ ուղղակի ապշեցուցիչ էր։ Ինչքան զարգացած համակարգ են ստեղծել։ Զարմանալի էր։ Գաղափարների համար կարելի է օգտագործել, բայց ոչ միշտ։ Կարող է քեզ օգնել, գաղափար տալ։

– Մեկ երաժշտությունը գործիքավորելու համար որքա՞ն ժամանակ է պահանջվում։

– 2-3 ամիս։ Ես ամեն օր երաժշտությամբ չեմ զբաղվում, այն հոբբի է։ Իմ բուն գործը դիզայն և ծրագրավորումն է։ Սակայն երաժշտությունն ուրիշ աշխարհ է։ Ընդհանրապես ձայնագրման գործընթացը երկար է։

– Կա՞ երաժշտություն, որը չեք հանդգնում վերամշակել։

 – Արամ Խաչատրյանի երաժշտությունը բավական բարդ է, հատկապես «Սուսերով պարը»։ Սիրում եմ, բայց չեմ համարձակվում այդ մեկին մոտենալ։ Նախընտրում եմ պարզ մեղեդիները վերամշակել։

– Մրցակիցներ ունե՞ք այս ոլորտում։

– Չեմ ուզում ասել՝ մրցակից, որովհետև մրցելու դուրս չեմ եկել, ուզում եմ հայկական երաժշտությունը տարածել և, եթե ուրիշներն էլ կան, ինձ համար ուրախալի է։ Այս ոճում ստեղծագործող չկա։

Գազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրIDBank-ը DigiTec 2026-ին կներկայանա միասնական էկոհամակարգի հայեցակարգովՓաշինյանը պահանջում էր փոխել Սահմանադրությունը հանուն խաղաղության, իսկ հիմա խոստովանում է, որ Ալիևը կարող է չստորագրել համաձայնագիրը«Գյումրի» ԲԿ-ում հաջողվել է փրկել 36-ամյա տղամարդու կյանքը․ նրան վնասվածք է պատճառել հարազատ եղբայրըՓաշինյանը գող է. նա հազարավոր զինվորների կյանքեր է գողացել․ ինչո՞ւ Փաշինյանը Բաքվի հետախուզվողների ցուցակում չէ. Անուշ ՄիրզոյանՓաշինյանն ուժեղ է միայն այն դեպքում, երբ սպառնում է ընդդիմադիրներին բանտ նետել, բայց Ալիևի դեմ թույլ է. Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըՔՊ-ն չգիտի անգամ, թե որ կետում են ավարտվելու Ալիևի պահանջները. Տիգրան ԱբրահամյանTeam Group-ը Digitec-ի ռազմավարական գործընկերն է․ խումբը կներկայացնի իր տեխնոլոգիական էկոհամակարգն ու նորարարական լուծումներըԱնվտանգ և արդար պետության գաղափարը սկսվում է դպրոցից․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունները Ռուսաստանի հետ առևտրային պատերազմի մեջ մտնելուց առաջ քայլեր պետք է ձեռնարկած լինեին. Հրայր ԿամենդատյանԻշխանությունները երբեք չեն ասել, թե ինչն են ուզում փոխել Սահմանադրության մեջ. Ավետիք ՉալաբյանԱլիևի հրահանգով Սահմանադրությունը փոխելը ինքնիշխանության լիակատար կորուստ է․ Նարեկ Կարապետյան102֊րդ ռազմաբազան մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն մեզ, այլ մեր տարածաշրջանի բոլոր խաղացողների համար․ Արշակ ԿարապետյանԱդրբեջանցիները մեր առաջ պահանջներ են դնում և ցանկանում ներգրավվել հետաքննությունների մեջ. Մենուա ՍողոմոնյանՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԸնտրական գործընթացը իշխանությունները վերածել էին վախի մթնոլորտի. Ցոլակ Ակոպյան«Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներինՊետության ճակատագիրը չի կարելի դարձնել անպատասխանատու փորձարկումների խաղալիք․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, և նա խոսքն արդեն ասել է․ Նարեկ ԿարապետյանՏեսեք՝ ինչ է տեղի ունենում, երբ Նարեկ Կարապետյանը կառավարությունից պահանջում է պարզաբանել՝ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի պետական բյուջեի պակասուրդի հետ. տեսանյութՀայաստանի համայնքները քարտեզագրվում են նորարարական լուծումներովՖասթ Բանկն առաջարկում է արագ, առանց միջնորդավճարի ԱՄՆ դոլարով փոխանցումներԽաղաղության մասին իշխանությունների պնդումները հակապետական են. Աննա ԿոստանյանԶՊՄԿ-ն հայտարարում է պղնձի և մոլիբդենի խտանյութերի տեղափոխման ծառայությունների մրցույթՄեծ զեղչերի սեզոնին ընդառաջ արժե մի փոքր սպասել. անակնկալ` օնլայն շոփինգի սիրահար C360 Mastercard քարտապաններին18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա նոյեմբերի 19-ինՁայնագրության մեջ իսպառ բացակայում է որևէ հանցակազմ. Ավետիք ՉալաբյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ անարդարությունը, որը այսօր կրծքով պաշտպանում եք, մի օր կարող է ձեզ հարվածել․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ ՎարդևանյանՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետրՄենուա Սողոմոնյանի յուրահատուկ շնորհավորանքը Խաչիկ Գալստյանին