Հայերեն
Էլի ձախողում. ինչպե՞ս դիմակայել լրջագույն վտանգներին. «Փաստ» «Միահեծան, իշխանությունն ամբողջովին իր ձեռքը հավաքած ու բոլորի հանդեպ կասկածամտությամբ լցված անձի հետ գործ ունենք». «Փաստ» Պարզապես մասնավոր սեփականության հափշտակություն. «Փաստ» Անկլավների փոխանակման շուրջ իշխանությունների նոր խոսույթը. ինչո՞ւ ստիպված եղան հետքայլ անել հանրային ճնշման ներքո. «Փաստ» Գորիսի նախընտրական փակագծերը. Առուշանյանն ազատվում է ՔՊ-ից, իշխանականները «օրերն են հաշվում». «Փաստ» Իշխանությունների նոր ավանտյուրան. ռեկետ՝ «պետական» լոզունգների տակ. «Փաստ» Գողն առաջինն է գոռում՝ բռնեք գողին. ի՞նչ է թաքնված Ադրբեջանի «կանաչ» կարգախոսների հետևում. «Փաստ» Մեծերի խաղը, փոքրերի վճարելիքը. ի՞նչ է սպասվում աշխարհաքաղաքական բախման հանգուցակետում հայտնված երկրներին. «Փաստ» «Եթե պետական հիշողությունը, ազգային իղձերը կորցնում ենք, այդ դեպքում ի՞նչն ենք պաշտպանում». «Փաստ» Michelin-ի գաղտնի տեսուչները Հայաստանում. ո՞վ կարող է արժանանալ առաջին աստղին. «Փաստ» Երբ ջնջվում է... ոգին. «Փաստ» Մենաշնորհային «պատնեշների» փլուզումը. ինչպես է դեղերի էժանացման գործընթացը 1,3 մլն քաղաքացու համար ապահովելու հարյուր հազարավոր դրամների խնայողություն. «Փաստ» 

Գիտնականները հերքել են սուրճի մասին ամենատարածված առասպելները

Տեսանյութեր

Գոլորշի արձակող առավոտյան մեկ գավաթ սուրճի հրապույրը մի ծես է, որը թանկ է շատերի համար։ Սակայն, չնայած իր ժողովրդականությանը, սուրճը հաճախ շրջապատված է կեղծ պատկերացումներով, որոնք կարող են մթագնել դրա իրական ազդեցության մեր ընկալումը։ Վերջին գիտական հետազոտությունները հերքել են այս ամենակայուն առասպելներից մի քանիսը։ Այս մասին գրում է Popular Science-ը։

Նախ, որոշ մարդկանց շրջանում կարծիք է տարածված, որ մուգ բոված սուրճը ավելի շատ կոֆեին է պարունակում, քան բաց տեսակները։ Սակայն Թոմաս Ջեֆերսոնի համալսարանից Մեգան Ֆուլերի և Նինի Զ. Ռաոյի կատարած հետազոտությունը հերքում է այս կարծիքը։ Նրանց աշխատանքը, որը հրապարակվել է Scientific Reports ամսագրում, ցույց է տվել, որ միջին բոված սուրճը պարունակում է կոֆեինի ավելի բարձր խտություն՝ մուգ բովածի համեմատ, նույն պայմաններում եփելիս, հայտնում է Фокус-ը։

Սա վկայում է այն մասին, որ բովման գործընթացը, որի արդյունքում հատիկները մգանում են, կարող է նվազեցնել կոֆեինի պարունակությունը, ինչը հերքում է այն գաղափարը, թե ավելի վառ համը համապատասխանում է կոֆեինի ավելի ուժեղ լիցքին, իսկ ավելի մեծ դեր է խաղում հենց տեսակը՝ անկախ գունային կամ համային որակներից։

Մեկ այլ տարածված առասպելն այն մասին է, որ սուրճի օգտագործումը կարող է դանդաղեցնել երեխաների աճը։ Դոկտոր Ռոյ Քիմը՝ Քլիվլենդի կլինիկայի մանկական էնդոկրինոլոգը, հերքում է այս թյուր պատկերացումը՝ պնդելով, որ «կոֆեինը էական ազդեցություն չի ունենում երեխայի աճի վրա»։ Թեև այն կարող է հանդես գալ որպես ախորժակը ճնշող միջոց, սակայն չկան գիտական ապացույցներ, որոնք սուրճի օգտագործումը կապում են երեխաների աճի դանդաղեցման հետ։

Այնուամենայնիվ, կարևոր է նշել, որ երեխաների կողմից կոֆեինի չափից ավելի օգտագործումը կարող է հանգեցնել քնի խանգարումների և առողջական այլ խնդիրների, ուստի նրանց տարիքում անհրաժեշտ է պահպանել հատուկ չափավորություն։

Այն գաղափարը, թե սուրճը ջրազրկում է օրգանիզմը, ևս մեկ տարածված թյուր պատկերացում է։ PLOS ONE ամսագրում հրապարակված հետազոտության մեջ ուսումնասիրվել է սուրճի հիդրատացիոն ազդեցությունը՝ ջրի համեմատ, 50 տղամարդ մասնակիցների շրջանում։ Արդյունքները ցույց են տվել երկու ըմպելիքների միջև ցուցանիշների էական տարբերությունների բացակայություն, ինչը վկայում է այն մասին, որ սուրճի չափավոր օգտագործումը նպաստում է հեղուկի ամենօրյա ընդունմանը այնպես, ինչպես ջուրը։

Սրտի առողջության վրա սուրճի ազդեցության վերաբերյալ մտահոգությունները նույնպես մանրակրկիտ ուսումնասիրության են ենթարկվում գիտնականների կողմից։ European Journal of Preventive Cardiology-ում հրապարակված 2022 թվականի հետազոտությունը վերլուծել է ավելի քան 500 000 մարդու տվյալներ և ցույց է տվել, որ օրական երկու-երեք գավաթ սուրճի օգտագործումը կապված է սրտանոթային հիվանդությունների և մահացության ռիսկի նվազման, այլ ոչ թե հակառակի հետ։

Ընդ որում, հետազոտության մեջ նշվում էր, որ այս պաշտպանիչ ազդեցությունը նկատվել է սուրճի տարբեր տեսակների օգտագործման դեպքում, ներառյալ աղացած, լուծվող և առանց կոֆեինի, այնպես որ հետազոտողները «ամենաօգտակար տեսակ» կոչման միակ թեկնածուին չեն հայտնաբերել։

Բացի այդ, Սրտաբանների եվրոպական ընկերության կողմից վերջերս անցկացված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակը կարող է կարևոր դեր խաղալ սուրճի՝ առողջության համար օգուտների հարցում։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ առավոտյան սուրճ օգտագործող մարդիկ սրտանոթային հիվանդություններից մահվան ավելի ցածր ռիսկ ունեն՝ համեմատած նրանց հետ, ովքեր սուրճ են խմում օրվա ընթացքում։ Սա մատնանշում է սրտի առողջության համար ոչ միայն քանակի, այլև սուրճի օգտագործման ժամանակի պոտենցիալ կարևորությունը։

Այս տվյալների լույսի ներքո ակնհայտ է դառնում, որ սուրճի մասին բազմաթիվ վաղեմի համոզմունքներ, չնայած իրենց տարածվածությանը, չեն դիմանում ժամանակակից գիտական ստուգմանը։ Հետազոտությունների զարգացմանը զուգընթաց, մարդկանց առողջության և նրանց լավ ինքնազգացողության համար սուրճի դերի ըմբռնումը գիտնականների համար գնալով ավելի պարզ է դառնում, ինչը թույլ է տալիս սպառողներին դրա օգտին ավելի գիտակցված ընտրություն կատարել։

Կհասնե՞ն Շիկահողի արջերը COP17-ինԻնչպե՞ս անել, որ գործակցությունն առավել արդյունավետ լինի. հանքարդյունաբերական խնդիրների քննարկում ԱԺ, տեղական և միջազգային մասնագետների հետՀայաստանում 1 միլիոն 300 հազար մարդ կանգնած է ցավալի ընտրության առաջ՝ դեղորայք գնել, թե՞ հաց. «Ուժեղ Հայաստան»Ճշմարտությունը Ամուլսարի մասին այլևս հնարավոր չէ կոծկել կամ լռության մատնել. Հրայր ԿամենդատյանՀանքարդյունաբերությունը ՀՀ տնտեսության կարևոր ոլորտներից է և զգալի ներդրում ունի երկրի զարգացման և արտահանման ներուժի ձևավորման գործում. ՏԿԵ փոխնախարար Նիկոլ Փաշինյան, Ալեն Սիմոնյան, բերեք այդ փաստաթուղթը ցույց տվեք. Չալաբյանը՝ Տիգրանաշենի մասին Գյումրու ուժը երբեք չպետք է առիթ լինի նրան միայնակ թողնելու․ դուք արժանի եք բարեկեցիկ ու զարգացած քաղաքի․ Սամվել Կարապետյան Ծաղկաձորում անցկացվող Mining Armenia Forum 2026-ն այս անգամ առանձնացավ նաև նորարարական լուծմամբ. Արտյոմ ՊետրոսյանԳյումրին եղել և մնում է պետականության ու ազգային ոգու ամենաամուր հենարաններից մեկը «Ուժեղ Հայաստան»-ը՝ Գյումրու տոնի առթիվ Էլի ձախողում. ինչպե՞ս դիմակայել լրջագույն վտանգներին. «Փաստ» Զբոսաշրջության խաբուսիկ աճն առանց առաջընթացի. ինչո՞ւ չենք կարողանում մեր ունեցածը մատուցել աշխարհին. «Փաստ» «Միահեծան, իշխանությունն ամբողջովին իր ձեռքը հավաքած ու բոլորի հանդեպ կասկածամտությամբ լցված անձի հետ գործ ունենք». «Փաստ» Պարզապես մասնավոր սեփականության հափշտակություն. «Փաստ» Դեղ, թե հաց. ինչպես կոտրել դեղերի գների մոնոպոլիան Հայաստանում. «Փաստ» Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. ուղիղԱնկլավների փոխանակման շուրջ իշխանությունների նոր խոսույթը. ինչո՞ւ ստիպված եղան հետքայլ անել հանրային ճնշման ներքո. «Փաստ» Գորիսի նախընտրական փակագծերը. Առուշանյանն ազատվում է ՔՊ-ից, իշխանականները «օրերն են հաշվում». «Փաստ» Իշխանությունների նոր ավանտյուրան. ռեկետ՝ «պետական» լոզունգների տակ. «Փաստ» Ես շատ ուրախ կլինեմ տեսնել Պուտինին G20 գագաթնաժողովում․ ԹրամփՊԵԿ-ը ներկայացրել է սեպտեմբերին իրականացված հսկողական միջոցառումների արդյունքներըԾանրորդ Տիգրան Կարապետյանը Եվրոպայի Մ23 առաջնությունում 3 մեդալ է նվաճելՔաղաքացիական բնակչությանն աջակցելու համար Շվեդիան Ուկրաինային կտրամադրի 52.71 միլիոն դոլարՀՀ-ն ու ԱՄԷ-ն քննարկել են կենսաբազմազանության պահպանության ոլորտում համագործակցության ընդլայնումը«Չեմ ների». Սիրուշոն նորություն ունիՀանրային տարածքներում տեղադրվող արձաններն ու հուշարձանները միայն «քար կամ բրոնզ» չեն. դրանք ձևավորում են քաղաքի դիմագիծը. Հրայր ԿամենդատյանՏիգրան Կարապետյանը Եվրոպայի փոխչեմպիոն էԳյումրիի ՀԷՑ-ի «Ղարս» մասնաճյուղում էլեկտրիկը հոսանքահարվել է, տեղում մաhացելԷրդողանի կուսակցության վարկանիշն անկումային էԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների. 90 վայրկյան Լիաննա Գասպարյանի հետՎլադիմիր Պուտինը հայտարարություն է տարածելՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը ելույթ է ունեցել Mining Armenia Forum 2026-ի ընթացքում«Վեոլիա Ջուր»-ը Գորիսում իրականացնում է ջրամատակարարման համակարգի լայնածավալ վերակառուցումՄենք կշարունակենք հետևողականորեն աշխատել միջազգային հավասարակշռված քաղաքականության իրականացման ուղղությամբ․ Լենա ՄաթևոսյանՎինիսիուսը աստղ չէ․ Անտոնիո Կասանո«Էրեբունի» հյուրանոցում հայտնաբերվել է ՌԴ 50-ամյա քաղաքացու մարմինՀայաստանը՝ ռեսուրսների, կայունության և հնարավորությունների խաչմերուկում թեմայով պանելային քննարկում՝ ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլիի մասնակցությամբՎարդան Ջհանյանի աննախադեպ պրեզենտացիան Armenia Mining Forum 2026-ինՊոլսահայ գործարարն առաջին անգամ ապրանք է արտահանել ՀայաստանՈ՞ւմ դուռն է թակում տնտեսական աճը. Տիգրան ԴումիկյանԵթե մենք ընկնենք, 20 միլիոն ուկրաինացի կգա Եվրոպա, քանի որ Պուտինը կnչնչացնի մեզ և կստիպի լքել երկիրը․ ԶելենսկիԱրզնիում երեք գազալցակայանի շահագործումը դադարեցվել էԱԹՍ-ները հարձակվել են Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգում գործարանի վրա«Ուժեղ Հայաստանը» Եվրոպան կմոտեցնի Հայաստանին` դարձնելով դեղորայքը ավելի մատչելի ու որակյալ. Նարեկ ԿարապետյանՈւսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում մոտ 1,3 մլն մարդ ստիպված է ընտրություն կատարել դեղորայք կամ հաց գնելու միջև. Նարեկ ԿարապետյանԵրևանում միջազգային համաժողով է անցկացվում՝ Բաքվում պահվող և վերադարձած հայ գերիների իրավունքների, դատավարությունների և հոգեբանական հետևանքների վերաբերյալ. Աննա Կոստանյան Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության դերն ու ներուժը կրիտիկական մետաղների համաշխարհային շուկայումՀայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. «Ռեսուրսներից՝ հնարավորություններ»8 տարվա ընթացքում իշխանությունը չկարողացավ վարել ճիշտ տնտեսական քաղաքականություն. Հրայր ԿամենդատյանԿոչ ենք անում Փաշինյանին, որ Ադրբեջանին անընդհատ զիջումներ անելու փոխարեն, պետք է բարելավել Հայաստանում մարդկանց կյանքի որակը. Ուժեղ ՀայաստանԲաքուն և անձամբ Ալիևն Արցախի հարցում մեծ պարտք ունեն վճարելու շատ երկրների. Զաքարյան