Հայերեն
Բոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. Հովհաննիսյան «Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներին Բանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա Կոստանյան «Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ» Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ» Երևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞. «Փաստ» Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ» Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ» Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ» Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով Ամեն մի որոշման, քայլի, գործողության հետևում կոնկրետ մարդիկ են՝ իրենց պատասխանատվությամբ. «Փաստ»

Հունաստանի մայրաքաղաքում կազմակերպվել են «Փարաջանովյան օրեր»

Մշակույթ

Հունաստանում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության նախաձեռնությամբ և  Միխալիս Կակոյանիս հիմնադրամի (MCF) մասնակցությամբ, Հույն կինոռեժիսորների ընկերակցության (Greek Directors Guild-GDG) հետ համատեղ, Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության աջակցությամբ` դեկտեմբերի 3-4-ին կազմակերպվել են «Փարաջանովյան օրեր» Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում՝  ի նշանավորում Սերգեյ Փարաջանովի 100-ամյակի, որն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿO-ի 2024-2025 թթ-ի Հոբելյանների ցանկում:

Ինչպես «Արմենպրես»-ը տեղեկանում է դեսպանության տարածած հաղորդագրությունից, միջոցառումների շարքը մեկնարկել է Միխալիս Կակոյանիս հիմնադրամի սրահում, որտեղ ողջույնի խոսքով ներկաներին է դիմել հիմնադրամի մշակութային ծրագրերի և միջազգային համագործակցության համակարգող Ալեքսանդրա Գեորգոպուլոն։ Այնուհետ ցուցադրվել է ռեժիսոր Ռուբեն Գևորգյանցի (1979, 1989) «Աշխարհումս» ֆիլմ-էսսեն և Փարաջանովի (1967թ.) «Հակոբ Հովնաթանյան» վավերագրական  ֆիլմը։ 

ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Տիգրան Մկրտչյանի ելույթով մեկնարկել է միջոցառման երկրորդ հատվածը, որի ընթացքում ներկաները հիմնադրամի կենտրոնական սրահում հնարավորություն են ունեցել դիտել մեծ արվեստագետի աշխատանքների լուսանկարների ցուցահանդեսը, որոնք ներառում էին տարբեր ժամանակների Փարաջանովի նկարները և «Համլետ»-ի ներկայացման բացառիկ էսքիզների լուսանկարները. վերջինները Հայաստանից դուրս ցուցադրվում էին առաջին անգամ։

Դեսպանն իր խոսքում նշել է, որ Փարաջանովի նկարների ցուցահանդեսներ Հունաստանում կազմակերպվել են 1994 թ․ Սալոնիկի 35-րդ միջազգային կինոփառատոնի ընթացքում և 2001 թ. Աթենքի Մելինա Մերկուրի մշակութային կենտրոնում։ Միաժամանակ նա հավելել է, որ փարաջանովյան ֆիլմարվեստի գլուխգործոցներից «Մոռացված նախնիների ստվերները» ֆիլմը 1966 թ․ Սալոնիկի առաջին միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ արժանացել է ոսկե մեդալի՝ «Լավագույն ռեժիսուրա» անվանակարգում։

«Սերգեյ Փարաջանովն, անկասկած, 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ համաշխարհային արվեստագետներից մեկն է։ Նրա թողած մշակութային ժառանգությունն անսպառ հարստություն է, որ ոչ միայն չի կորցնում իր հետաքրքրությունը, այլ օրեցօր ավելի է մեծացնում իր աշխարհագրությունը և, որ ամենակարևորն է, այս ամենը տեղի է ունենում բնական ճանապարհով։ Դժվար է մեկ անգամ առնչվել նրա արվեստին և չցանկանալ նորից ու նորից վերադառնալ դեպի այն։ Ես բազմաթիվ մարդիկ եմ ճանաչում, ովքեր Հայաստան այցելելիս առաջնային են համարում այցելել նրա տուն-թանգարան, սնվել նրա արվեստով. Փարաջանովը   դարձել է մեր երկրի հիմնական այցեքարտերից մեկը։ Կարծում եմ, որ դա ունի իր խորքային և, դեռևս չբացահայտված առեղծվածը։ Փարաջանովն արվեստագետի այն տեսակն է, ով հաղթահարել էր իր ժամանակը, միջավայրերը, որտեղ նա հայտնվել էր կամա, թե ակամա և դարձել էր իսկական ռահվիրա, առաջնորդ դեպի նոր, դեռևս չբացահայտված տարածություններ ու ժամանակներ», - իր խոսքում նշել է դեսպան Մկրտչյանը։ Նա ընդգծել է, որ Փարաջանովին ներհատուկ է հին հունական առասպելաբանության մեջ կիրառված «բազմակողմ» (polytropos) բնութագրումը՝ կինոարվեստի բնագավառում։

Ընդունելությանը հաջորդել է հյուրասիրություն և հայկական խմիչքների համտեսում:

Դեկտեմբերի 4-ին տեղի է ունեցել Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլիմի ցուցադրությունը: Նախ՝ ողջույնի  խոսքով հանդես են եկել Հունաստանի կինոռեժիսորների ընկերակցության ներկայացուցիչ Խրիստոս Քսենոսը, ով  խոսել է Ս.Փարաջանովի ֆիլմերի առանձնահատկությունների  և դրանց եզակի բնույթի մասին, այնուհետև հաջորդել է փարաջանովյան արվեստի և հատկապես «Նռան Գույնը» ֆիլմի վերաբերյալ քննարկում։

«Փարաջանովի աշխարհներ և սցենարներ. նամակներ բանտից» գրքի համահեղինակ և թարգմանչուհի Իլզե Պաեգլե-Մկրտչյանը ներկայացրել է ֆիլմի ստեղծման նախապատմությունը և մեկնաբանություններ ֆիլմի որոշ դրվագներից։ Միաժամանակ, նա անդրադարձել է Փարաջանովին ոչ միայն որպես ռեժիսորի և արվեստագետի, այլ նաև գրողի՝ ներկայացնելով նրա սցենարներից և նամակներից որոշ հատվածներ։

Կինոռեժիսոր, Հունաստանի հանրային ռադիոհեռուստատեսության լրագրող և «Լեռնային Ղարաբաղի նռները» վավերագրական ֆիլմի հեղինակ Թոմաս Սիդերիսը խոսել է Փարաջանովի կերպարի առանձնահատկությունների վեաբերյալ՝  հատկապես նշելով  Փարաջանովի կողմից տարածության կիրառումը նաև «Նռան գույնը» ֆիլմում:

«Իրատեսական միջավայրեր պատկերելու փոխարեն Փարաջանովը կառուցում է սիմվոլիկ իմաստով բեռնված տարածքներ: Ֆիլմի տեսողական լեզուն օգտագործում է առարկաներ, գույներ և ֆիզիկական տարածության դասավորություն՝ արտացոլելու գլխավոր հերոս, հայ բանաստեղծ Սայաթ-Նովայի ներքին հուզական և հոգևոր աշխարհը»,-նշել է ռեժիսորը։

«Նռան գույնը» ֆիլմի թվային վերականգնումն իրականացվել է (2004թ) Կինոյի համաշխարհային հիմնադրամի (Մարտին Սկորսեզեի հիմնադրամ) կողմից «Նյութական աշխարհ» կենտրոնի ֆինանսավորմամբ, բացառիկ ցուցադրությունը տեղի է ունեցել այդ հիմնադրամի արտոնմամբ:

Ֆիլմերի ցուցադրություններն իրականացվել են Հայաստանի կինոկենտրոնի  և Համաշխարհային Կինոֆոնդի աջակցությամբ։ Փարաջանովյան նկարների և էսքիզների ցուցադրությունը հնարավոր է դարձել Փարաջանովի թանգարանի աջակցության շնորհիվ։

Միջոցառումներին ներկա էին Հունահայոց թեմի առաջնորդ Տ․ Խորեն եպիսկոպոս Առաքելյանը, հոգևոր դասի ներկայացուցիչներ, Հունաստանի խորհրդարանի անդամներ, Հունաստանում հավատարմագրված դիվանագետներ, հայ համայնքային կառույցների ներկայացուցիչներ, մտավորականներ, լրագրողներ։ 

Բյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրIDBank-ը DigiTec 2026-ին կներկայանա միասնական էկոհամակարգի հայեցակարգովՓաշինյանը պահանջում էր փոխել Սահմանադրությունը հանուն խաղաղության, իսկ հիմա խոստովանում է, որ Ալիևը կարող է չստորագրել համաձայնագիրը«Գյումրի» ԲԿ-ում հաջողվել է փրկել 36-ամյա տղամարդու կյանքը․ նրան վնասվածք է պատճառել հարազատ եղբայրըՓաշինյանը գող է. նա հազարավոր զինվորների կյանքեր է գողացել․ ինչո՞ւ Փաշինյանը Բաքվի հետախուզվողների ցուցակում չէ. Անուշ ՄիրզոյանՓաշինյանն ուժեղ է միայն այն դեպքում, երբ սպառնում է ընդդիմադիրներին բանտ նետել, բայց Ալիևի դեմ թույլ է. Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըՔՊ-ն չգիտի անգամ, թե որ կետում են ավարտվելու Ալիևի պահանջները. Տիգրան ԱբրահամյանTeam Group-ը Digitec-ի ռազմավարական գործընկերն է․ խումբը կներկայացնի իր տեխնոլոգիական էկոհամակարգն ու նորարարական լուծումներըԱնվտանգ և արդար պետության գաղափարը սկսվում է դպրոցից․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունները Ռուսաստանի հետ առևտրային պատերազմի մեջ մտնելուց առաջ քայլեր պետք է ձեռնարկած լինեին. Հրայր ԿամենդատյանԻշխանությունները երբեք չեն ասել, թե ինչն են ուզում փոխել Սահմանադրության մեջ. Ավետիք ՉալաբյանԱլիևի հրահանգով Սահմանադրությունը փոխելը ինքնիշխանության լիակատար կորուստ է․ Նարեկ Կարապետյան102֊րդ ռազմաբազան մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն մեզ, այլ մեր տարածաշրջանի բոլոր խաղացողների համար․ Արշակ ԿարապետյանԱդրբեջանցիները մեր առաջ պահանջներ են դնում և ցանկանում ներգրավվել հետաքննությունների մեջ. Մենուա ՍողոմոնյանՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԸնտրական գործընթացը իշխանությունները վերածել էին վախի մթնոլորտի. Ցոլակ Ակոպյան«Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներինՊետության ճակատագիրը չի կարելի դարձնել անպատասխանատու փորձարկումների խաղալիք․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, և նա խոսքն արդեն ասել է․ Նարեկ ԿարապետյանՏեսեք՝ ինչ է տեղի ունենում, երբ Նարեկ Կարապետյանը կառավարությունից պահանջում է պարզաբանել՝ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի պետական բյուջեի պակասուրդի հետ. տեսանյութՀայաստանի համայնքները քարտեզագրվում են նորարարական լուծումներովՖասթ Բանկն առաջարկում է արագ, առանց միջնորդավճարի ԱՄՆ դոլարով փոխանցումներԽաղաղության մասին իշխանությունների պնդումները հակապետական են. Աննա ԿոստանյանԶՊՄԿ-ն հայտարարում է պղնձի և մոլիբդենի խտանյութերի տեղափոխման ծառայությունների մրցույթՄեծ զեղչերի սեզոնին ընդառաջ արժե մի փոքր սպասել. անակնկալ` օնլայն շոփինգի սիրահար C360 Mastercard քարտապաններին18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա նոյեմբերի 19-ինՁայնագրության մեջ իսպառ բացակայում է որևէ հանցակազմ. Ավետիք ՉալաբյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ անարդարությունը, որը այսօր կրծքով պաշտպանում եք, մի օր կարող է ձեզ հարվածել․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ ՎարդևանյանՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ ՀայաստանՆոյեմբերյանի և Բերդի ճանապարհներին մառախուղ է․ տեսանելիությունը՝ մինչև 50 մետր