Հայերեն
Բոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. Հովհաննիսյան «Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներին Բանանի շուրջ աղմուկ, պետության շուրջ լռություն․ ինչպես ենք ընկնում հանրային ուշադրության ծուղակը. Աննա Կոստանյան «Քաղաքական գործիքակազմի առումով իշխանությունը չունի բավական կենսունակություն ընդդիմության հետ մրցակցության տեսանկյունից, ուստի դիմում է ռեպրեսիվ մեխանիզմներին». «Փաստ» Եվրոպական օրակարգի «ներքին ընդդիմադիրը». ի՞նչ են ցույց տալիս ԱԽ նախկին քարտուղարի հայտարարությունները. «Փաստ» Երևանի «հավասարակշռված» դիվանագիտության գինը. վերադարձ դեպի Մոսկվա՞. «Փաստ» Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ» Ինչո՞ւ համընկան Ալիևի «բացումն» ու Սամվել Կարապետյանի կալանավորումը. «Փաստ» Բանանի «դիվանագիտությունը» և «պրիմիտիվ» քաղաքականության վիրուսային բանաձևը. «Փաստ» Ադրբեջանը Հայաստանի Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը վերացնելով` հող է նախապատրաստելու կեղծ «Արևմտյան Ադրբեջանի» համար. Արամ Վարդևանյան Աչք փակելով Լեռնային Ղարաբաղում էթնիկ զտումների վրա՝ աշխարհը դատավճիռ ստորագրեց ՄԱԿ-ի վրա. Շարմազանով Ամեն մի որոշման, քայլի, գործողության հետևում կոնկրետ մարդիկ են՝ իրենց պատասխանատվությամբ. «Փաստ»

Օլիվեր Բոլդուինի վկայությունները մեր պատմության կարևոր ժամանակահատվածներից մեկի մասին. տեղի ունեցավ «Վեց բանտարկություն և երկու հեղափոխություն» գրքի շնորհանդեսը

Մշակույթ

Նոյեմբերի 3-ին տեղի ունեցավ Օլիվեր Բոլդուինի «Վեց բանտարկություն և երկու հեղափոխություն» գրքի շնորհանդեսը: Այն առաջին անգամ հրատարակվել է 100 տարի առաջ և միայն հիմա «Կողբ» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ ընթերցողին ներկայանում է հայերեն թարգմանությամբ: Ինչպես փաստեցին ներկաները, հայ հասարակությունում շատերը գուցե առաջին անգամ լսեն Օլի­վեր Բոլդուինի՝ Անգլիայի եռակի վարչապետ Սթենլի Բոլդուինի որդու մասին: 1920 թ.-ի աշնանը ՀՀ վարչապետ Ալեքսանդր Խատիսյանի հրավերով նա գալիս է Հայաստան և որպես փոխգնդապետ ծառայության անցնում հայկական բանակում: Ականատես է եղել 1920 թ.-ի հայ-թուրքական պատերազմին, ինչպես նաև Հայաստանում խորհրդա­յին իշխանության հաստատմանը։ Այդ ընթացքում բանտարկվել է, Երևանի բանտից ազատվելուց որոշ ժամանակ անց մասնակցել 1921 թ. Փետրվարյան ապստամբությանը։ Օլիվեր Բոլդուինի հենց այս ժամանակահատվածի մասին հուշերն են ամփոփված գրքում:

Շնորհանդեսի մեկնարկին «Կողբ» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Արման Բարսեղյանը, անդրադառնալով գրքին, մեջբերում է նախաբանի հեղինակ Հրանտ Տեր-Աբրահամյանի խոսքը` գիրքը կատարյալ անծանոթների հանդիպում է: «Օլիվեր Բոլդուինի և հայ հանրության հանդիպումը կատարյալ անծանոթների հանդիպում է: Երբ գիրքն ընտրեցինք թարգմանության համար, երեք հիմնական պատճառ կար: Գիրքը գրվել էր ականատեսի կողմից, իսկ ականատեսների փոխանցած տեղեկություններն ավելի արժեքավոր են: Երկրորդ` գիրքը գրվել էր օտարերկրացու կողմից, օտարերկրացու հայացքով են ներկայացված բոլոր այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել 1920 թ.-ի վերջին և 1921 թ.-ի սկզբին Հայաստանում, մեզ համար կարևոր էր, որ այդ իրադարձությունները ներկայացվեին հայ ընթերցողին:

Երրորդ և ամենակարևոր պատճառն այն է, որ հեղինակը ոչ միայն օբյեկտիվ օտարերկրացու հայացքով նկարագրել է մեր իրականությունը, այլ նաև օբյեկտիվ է սեփական երկրի վարած քաղաքականության նկատմամբ: Գրքում շատ քիչ հատվածներ կան, որտեղ Բոլդուինը սեփական երկրի քաղաքականությունը չի քննադատում: Մի կողմից՝ օտարերկրացու օբյեկտիվ հայացքն է մեր իրականության, մյուս կողմից՝ սեփական երկրի վարած քաղաքականության նկատմամբ, ինչը գիրքն իրապես արժեքավոր է դարձնում: Այս երեք հանգամանքն էր, որ մեզ համոզեցին` գիրքն արժանի է թարգմանության և 100 տարի անց հայ ընթերցողին ներկայանալու»,-նշում է Բարսեղյանը:

Նրա խոսքով, ոչ միայն գրքի ու հայ հանրության հանդիպումն է կատարյալ անծանոթների անալոգիային համապատասխանում, այլ նաև հայ-բրիտանական հարաբերությունները: «Մեր պատմության որոշակի ժամանակահատվածներում առկա են եղել համագործակցության առնչություններ, որոնց մասին մեր հանրությունը տեղյակ չէ: Առկա ընդհանուր կարծիքն իրականությունից բավականին մեծ շեղումներ ունի: Հայ-բրիտանական համաժողովը, որը նախատեսվում է անցկացնել 2023 թ.-ի գարնանը, նպատակ ունի եղած պատկերացումների և իրականության միջև առկա ճեղքվածքը կամրջել և հանրության պատկերացումները մոտեցնել իրականությանը: «Կողբ» հիմնադրամի կողմից այս գրքի թարգմանությունը և հայ-բրիտանական համաժողովի նախաձեռնումը փոքր քայլեր են հայ-բրիտանական համագործակցությունը զարգացնելու համար»,-եզրափակեց Բարսեղյանը:

Պատմաբան, գրքի նախաբանի հեղինակ Հրանտ Տեր-Աբրահամյանը ներկայացրեց «Հակաբրիտանական քարոզչության կաղապարը ռուսական, սովետական, սովետահայ պատմագիտությունում և հետսովետական Հայաստանում» թեմայով զեկույց, պատասխանեց ներկաների հարցերին: Գրքի մասին խոսելով վերահաստատեց` այն արժեքավոր է, կարևոր աղբյուր է: «Ականատեսի վկայություններն են մեր պատմության ամենակարևոր շրջաններից մեկի մասին: Մինչև հիմա գիրքն անծանոթ է եղել Հայաստանում: Ինքս հետևում եմ այդ շրջանի գրականությանը, սակայն այս գրքին ծանոթ չեմ եղել: Հատկանշանական է, որ գիրքն այս պահին է հրատարակվում, երբ Հայաստանի շուրջ շրջադարձային իրադարձություններ են տեղի ունենում, կարևոր է մեր առնչությունը մեր անցյալի հետ: Պատմությունը երբեք բառացի չի կրկնվում, բայց կրկնվում են մոդելները և մեր պատմության այդ ժամանակահատվածին վերաբերող վկայությունները շատ կարևոր են»,-ասաց Աբրահամյանը:

Գրքի թարգմանիչը Լեոնիդ Զիլֆուգարյանն է, խմբագիրը` Լեռնիկ Դալլաքյանը:

Լուսինե Առաքելյան

Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրIDBank-ը DigiTec 2026-ին կներկայանա միասնական էկոհամակարգի հայեցակարգովՓաշինյանը պահանջում էր փոխել Սահմանադրությունը հանուն խաղաղության, իսկ հիմա խոստովանում է, որ Ալիևը կարող է չստորագրել համաձայնագիրը«Գյումրի» ԲԿ-ում հաջողվել է փրկել 36-ամյա տղամարդու կյանքը․ նրան վնասվածք է պատճառել հարազատ եղբայրըՓաշինյանը գող է. նա հազարավոր զինվորների կյանքեր է գողացել․ ինչո՞ւ Փաշինյանը Բաքվի հետախուզվողների ցուցակում չէ. Անուշ ՄիրզոյանՓաշինյանն ուժեղ է միայն այն դեպքում, երբ սպառնում է ընդդիմադիրներին բանտ նետել, բայց Ալիևի դեմ թույլ է. Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըՔՊ-ն չգիտի անգամ, թե որ կետում են ավարտվելու Ալիևի պահանջները. Տիգրան ԱբրահամյանTeam Group-ը Digitec-ի ռազմավարական գործընկերն է․ խումբը կներկայացնի իր տեխնոլոգիական էկոհամակարգն ու նորարարական լուծումներըԱնվտանգ և արդար պետության գաղափարը սկսվում է դպրոցից․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունները Ռուսաստանի հետ առևտրային պատերազմի մեջ մտնելուց առաջ քայլեր պետք է ձեռնարկած լինեին. Հրայր ԿամենդատյանԻշխանությունները երբեք չեն ասել, թե ինչն են ուզում փոխել Սահմանադրության մեջ. Ավետիք ՉալաբյանԱլիևի հրահանգով Սահմանադրությունը փոխելը ինքնիշխանության լիակատար կորուստ է․ Նարեկ Կարապետյան102֊րդ ռազմաբազան մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն մեզ, այլ մեր տարածաշրջանի բոլոր խաղացողների համար․ Արշակ ԿարապետյանԱդրբեջանցիները մեր առաջ պահանջներ են դնում և ցանկանում ներգրավվել հետաքննությունների մեջ. Մենուա ՍողոմոնյանՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԸնտրական գործընթացը իշխանությունները վերածել էին վախի մթնոլորտի. Ցոլակ Ակոպյան«Հայաքվեն» Հ1-ի կողմնակալ քաղաքականության վերաբերյալ տեղեկագրեր է ուղարկել միջազգային կառույցներինՊետության ճակատագիրը չի կարելի դարձնել անպատասխանատու փորձարկումների խաղալիք․ Մհեր ԱվետիսյանԻշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, և նա խոսքն արդեն ասել է․ Նարեկ ԿարապետյանՏեսեք՝ ինչ է տեղի ունենում, երբ Նարեկ Կարապետյանը կառավարությունից պահանջում է պարզաբանել՝ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի պետական բյուջեի պակասուրդի հետ. տեսանյութՀայաստանի համայնքները քարտեզագրվում են նորարարական լուծումներովՖասթ Բանկն առաջարկում է արագ, առանց միջնորդավճարի ԱՄՆ դոլարով փոխանցումներԽաղաղության մասին իշխանությունների պնդումները հակապետական են. Աննա ԿոստանյանԶՊՄԿ-ն հայտարարում է պղնձի և մոլիբդենի խտանյութերի տեղափոխման ծառայությունների մրցույթՄեծ զեղչերի սեզոնին ընդառաջ արժե մի փոքր սպասել. անակնկալ` օնլայն շոփինգի սիրահար C360 Mastercard քարտապաններին18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա նոյեմբերի 19-ինՁայնագրության մեջ իսպառ բացակայում է որևէ հանցակազմ. Ավետիք ՉալաբյանԴուք հասկանու՞մ եք, որ անարդարությունը, որը այսօր կրծքով պաշտպանում եք, մի օր կարող է ձեզ հարվածել․ Մարիաննա ՂահրամանյանՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Կիևի անվտանգության երաշխիքներըԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինՀամախմբվում ենք ըստ օրակարգի, ճիշտ չի, որ բոլորը նույն կերպ մտածեն, երբեմն դժվար է լինում. ԳրիգորյանՎճռական գործողություններ լինելու են. Լևոն ԱզիզյանՉկա’ մի դեպք, երբ սահմանադրություն չփոխելու համար մի երկիր հարձակվում է մյուս երկրի վրա․ ԳրիգորյանԱյս իշխանության հեռացումից հետո Սահմանադրության փոփոխության հարց պետք է դրվի. Աննա Գրիգորյան44-օրյա պատերազմը ես հաճախ եմ բնորոշել որպես «տարօրինակ». Արմեն ԱշոտյանՆիկոլ Փաշինյանը զբաղված է Հայաստանի ազգային պետության կազմաքանդմամբ․ Լևոն ԱզիզյանԱյս իրավիճակում չի քննարկվում այլ պատասխան քան ոչը․ Արամ ՎարդևանյանՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՄոսկվա-Երևան տոմսերը կտրուկ թանկացել են․ ի՞նչ արժեն այս պահինՄելիքբեկյանը կողմ է, որ ՖԻՖԱ-ն գլխավորի Դիալլոն․ «Լավ ճանաչում եմ, ունի անհրաժեշտ որակները»ՔՊ-ն մահաբեր իշխանություն է․ Արսեն Գևորգյանն այս իշխանության զոհն է․ մենք շարունակելու ենք պայքարել, մինչև նրա նկատմամբ արդարությունը վերականգնվի. Ուժեղ Հայաստան