Русский
Рост цен на продукты в Армении ускорился до 8,6%: ЕАБР Глава МИД Иордании: Подписание мирного соглашения между Арменией и Азербайджаном близко Трамп: США больше не намерены вести торговлю с Испанией Артем Оганов получил международную госпремию Китая в области науки и техники — лично от Си Цзиньпиня «Арарат‑Армения» начала квалификацию Лиги чемпионов с победы над «Ригой» Пакистанский самолет пропал с радаров над Аравийским морем Размик Марукян стал обладателем бронзовой медали XV Международного конкурса артистов балета «Росатом» готов построить новые АЭС, чтобы избежать энергодефицита в Армении: Алексей Лихачёв Армения заинтересована в полноценном участии в ЕАЭС: Пашинян На автодороге Ереван-Севан произошел камнепад Оппозиция Грузии отказалась от мандатов и получила обратный эффект: Нарек Карапетян Российская теннисистка Алина Чараева будет представлять Армению

Պարտքերի մեջ հայտնված քաղաքացիները չպետք է մնան միայնակ․ ի՞նչ պետք է անի պետությունը. Հրայր Կամենդատյան

Политика
Պետությունը քաղաքացուն չպետք է թողնի միայնակ՝ բանկերի, վարկային կազմակերպությունների, տույժերի և բարդ ֆինանսական պայմանագրերի դեմ։
խնդիրը միայն պարտքերի կամ բարձր տոկոսադրույքների հարց չէ։ Այն նաև ֆինանսական կրթության, սպառողների իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական պատասխանատվության խնդիր է։
Այստեղ պետք է տարբերակել երկու բան. քաղաքացին պարտավոր է պատասխանատու լինել իր ֆինանսական որոշումների համար, բայց պետությունն էլ պարտավոր է ապահովել, որ ֆինանսական համակարգում քաղաքացին պաշտպանված լինի անարդար պայմաններից, մոլորեցնող առաջարկներից և անհամաչափ տույժերից։
Ի՞նչ պետք է անի պետությունը։
1. Ֆինանսական գրագիտությունը պետք է դառնա պետական ծրագիր
Դպրոցներում պետք է դասավանդվի ֆինանսական գրագիտություն։
Մարզերում և համայնքներում պետք է գործեն անվճար ֆինանսական խորհրդատվության կենտրոններ։
Քաղաքացին պետք է հասկանա՝ ինչ է տարեկան փաստացի տոկոսադրույքը, ինչպես են հաշվարկվում տույժերը, ինչ է վարկային պատմությունը և ինչ հետևանքներ ունի ժամկետանց պարտավորությունը։
Վարկ վերցնելուց առաջ քաղաքացին պետք է ստանա իր ֆինանսական հնարավորություններին համապատասխան պարզ ու հասկանալի խորհրդատվություն։
2. Վարկավորումը պետք է լինի պատասխանատու
Պետությունը պետք է վերահսկի ոչ միայն այն, թե քաղաքացին ինչքան վարկ է վերցնում, այլև այն, թե վարկատուն որքան պատասխանատու է վարկ տրամադրելիս։
Պետք է ներդրվեն ավելի արդյունավետ մեխանիզմներ, որոնք հաշվի կառնեն՝
1. քաղաքացու իրական եկամուտները,
2.արդեն ունեցած վարկային պարտավորությունները,
3. ընտանիքի նվազագույն կենսական ծախսերը,
4.նոր վարկը սպասարկելու իրական հնարավորությունը։
Եթե մարդն ակնհայտորեն ի վիճակի չէ մարել վարկը, ֆինանսական կազմակերպությունը չպետք է շահագրգռված լինի նրան նոր պարտքի մեջ ներքաշելու հարցում։
3. Տույժերի և տուգանքների կուտակումը պետք է սահմանափակվի
Պետք է ուսումնասիրել վարկերի ժամկետանց պարտավորությունների հաշվարկման ամբողջ համակարգը։
Անհրաժեշտ է՝
1.կանխել անհամաչափ տույժերի կուտակումը,
2. բացառել նույն խախտման համար անհիմն բազմակի ֆինանսական պատժամիջոցները,
3.սահմանել պարտքի վերակառուցման հասանելի ընթացակարգեր,
4.ծանր սոցիալական վիճակում գտնվող քաղաքացիների համար նախատեսել անհատական լուծումներ։
Պարտքի վերադարձը պետք է լինի ֆինանսական կարգապահության միջոց, ոչ թե քաղաքացուն անվերջ պարտքերի մեջ պահելու մեխանիզմ։
4. Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի ինստիտուտը պետք է հասանելի դարձնել բոլորին
Սա շատ կարևոր խնդիր է։
Հայաստանում արդեն գործում է Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի ինստիտուտը։ Այն անվճար քննում է ֆինանսական կազմակերպությունների դեմ սպառողների պահանջները։
Օրինակ՝ Հաշտարարը կարող է քննել անհիմն տույժերի, պայմանագրային պայմանների խախտման, վարկի վաղաժամկետ մարման անհիմն պահանջների հետ կապված վեճեր։
Սակայն ինստիտուտի գոյությունը բավարար չէ։ Քաղաքացին պետք է իմանա, թե ինչպես օգտվել դրանից։
Պետությունը պետք է կազմակերպի՝
հեռուստատեսային և սոցիալական գովազդային իրազեկման արշավներ,
անվճար հեռախոսային խորհրդատվություն,
մարզերում շարժական խորհրդատվական խմբեր,
պարզեցված առցանց դիմումների համակարգ։
Հաշտարարին դիմելուց առաջ քաղաքացին նախ պետք է գրավոր բողոք ներկայացնի ֆինանսական կազմակերպությանը։ Վերջինս սովորաբար ունի 10 աշխատանքային օր պատասխանելու համար, իսկ վարկային բյուրոյի դեպքում՝ 15 աշխատանքային օր։
5. Պետք է ստեղծել վարկային պարտքերի վերակառուցման պետական աջակցության մեխանիզմ
Սա հատկապես կարևոր է այն քաղաքացիների համար, որոնք հայտնվել են ծանր ֆինանսական վիճակում։
Օրինակ՝ պետությունը կարող է ստեղծել անկախ խորհրդատվական և միջնորդական համակարգ, որը կօգնի քաղաքացուն և վարկատուին համաձայնության գալ՝
մարման ժամկետի երկարաձգման,
ամսական վճարի նվազեցման,
պարտքի վերակառուցման,
անհամաչափ կուտակված տույժերի վերանայման շուրջ։
Սա չի նշանակում բոլոր պարտքերը ներել։ Դա նշանակում է մարդուն հնարավորություն տալ դուրս գալ պարտքային փակուղուց և վերադառնալ բնականոն տնտեսական կյանքին։
6. Պետք է խստացնել ֆինանսական կազմակերպությունների նկատմամբ վերահսկողությունը
Կենտրոնական բանկը պետք է ոչ միայն վերահսկի ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության օրինականությունը, այլև հետևողականորեն ուսումնասիրի սպառողներին պատճառվող վնասը։
Պետք է հրապարակվեն տվյալներ՝
քանի քաղաքացի է հայտնվել ժամկետանց պարտքերի մեջ,
որքան են կազմում տույժերն ու տուգանքները,
որքան բողոք է ստացվել ֆինանսական կազմակերպությունների դեմ,
քանի բողոք է բավարարվել,
որ ոլորտներում են առավել հաճախ արձանագրվում սպառողների իրավունքների խախտումներ։
Առանց այդ տվյալների դժվար է գնահատել խնդրի իրական մասշտաբը։
7. Պետք է ունենալ պարտքային ծանր վիճակում հայտնված քաղաքացիների սոցիալական պաշտպանության ծրագիր
Երբ մարդը կորցնում է աշխատանքը, հիվանդանում է կամ ընտանիքում առաջանում է ծանր սոցիալական իրավիճակ, պետությունը պետք է ունենա ժամանակավոր աջակցության և պարտքի վերակառուցման գործիքներ։
Սա կարող է ներառել ժամանակավոր սոցիալական գնահատում, իրավաբանական խորհրդատվություն և վարկատուի հետ միջնորդություն։

При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарииIDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностейСкидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летияПредварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак КарапетянЦентр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресуДемократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничествеОформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводовUcom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектроникеIDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологийIDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валютыЦифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке UcomUcom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданIdram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17Мигранты в обмен на европейское будущее: какую цену готова заплатить Армения? Юнибанк получил рейтинг устойчивого развития B++ от Agents for Impact GmbH