Վախի քաղաքականությունը և հաղթանակի սպասումը

Հայաստանի ներքաղաքական դաշտում վերջին օրերին ծավալվող զարգացումները գնալով ստանում են ավելի սուր և բացահայտ բնույթ։ «Մեր ձևով» շարժման համակարգող Նարեկ Կարապետյանը հրապարակայնորեն արձագանքել է այն գնահատականներին և կանխատեսումներին, որոնք ամիսներ շարունակ հնչում էին Սամվել Կարապետյանի քաղաքական հեռանկարների վերաբերյալ։

Սկզբում, ինչպես հիշեցնում է նա, պնդում էին, թե Սամվել Կարապետյանը հինգ օր էլ չի դիմանա և կգնա գործարքի։ Իրականությունը, սակայն, այլ եղավ․ նա յոթ ամիս անցկացրեց կալանքի տակ՝ ամենախիստ պայմաններում։

Այնուհետև շրջանառվում էր տեսակետ, թե այսպես կոչված «երիտասարդական շարժումը» որևէ հեռանկար չունի։ Այսօր շարժմանն արդեն միացել է ավելի քան երեսուն հազար մարդ, և այդ թիվը շարունակում է աճել։ Հետագայում պնդում էին, թե փոքր քաղաքական թիմը վարչական ռեսուրսի դեմ շանս չունի։ Սակայն ըստ հրապարակվող հարցումների՝ հասարակական տրամադրությունները ձևավորվում են Կարապետյանի օգտին։

Վերջին փուլում էլ հայտարարվեց, թե նա չի կարող առաջադրվել վարչապետի պաշտոնում։ Քաղաքական գործընթացները ցույց տվեցին, որ այդ հնարավորությունը իրավական առումով գոյություն ունի։

Նարեկ Կարապետյանի գնահատմամբ՝ այսօր ակնհայտ է իշխանության անհանգստությունը։ Նրա համոզմամբ՝ գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը գիտակցում է քաղաքական մրցակցության խորությունը և փորձում է սահմանափակել հակառակ կողմի ակտիվությունը։ «Մեր ձևով» շարժման համակարգողը պնդում է, որ քաղաքական պայքարը պետք է ընթանա բաց և հավասար պայմաններում, իսկ ընտրությունների արդյունքը պետք է որոշի ժողովուրդը։

Թեմային արձագանքել է նաև Հանրապետական կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը։ Նա քննադատել է իշխանական շրջանակների արձագանքը՝ նշելով, որ սահմանադրականության մասին խոսողներն իրենք են տարիներ շարունակ տարբեր իրավիճակներում ազատորեն մեկնաբանել և փոփոխել իրավական դրույթները։

Աշոտյանի խոսքով՝ վարչապետի թեկնածուի հարցում վճռորոշը պետք է լինի ժողովրդի կամքը, այլ ոչ թե քաղաքական նպատակահարմարությունը։

Վանաձորի նախկին քաղաքապետ Մամիկոն Ասլանյանը ևս հիշեցրել է Վանաձորի շուրջ տեղի ունեցած իրավական գործընթացները՝ նշելով, որ օրինականության մասին ներկայիս հայտարարությունները չեն համադրվում նախկինում կիրառված մեխանիզմների հետ։ Նրա կարծիքով՝ քաղաքական մրցակցությունը չի կարող գնահատվել ընտրովի սկզբունքներով։

Իրավական դիտարկումներով հանդես է եկել փաստաբան, շարժման անդամ Արամ Վարդևանյանը։ Նա ընդգծել է, որ վարչապետին ներկայացվող պահանջների հիմքում ընկած է ժողովրդի որոշումը, և Ազգային ժողովը սահմանադրական ընթացակարգով կարող է կատարել համապատասխան փոփոխություններ։ Վարդևանյանը հիշեցրել է, որ սահմանադրական փոփոխություններն արդեն կիրառվել են գործող իշխանությունների կողմից նախորդ տարիներին, հետևաբար իրավական գործիքակազմը քաղաքական գործընթացների մաս է և չի կարող դիտարկվել ընտրովի տրամաբանությամբ։

Ընդհանուր առմամբ ձևավորվում է քաղաքական դիմակայության մի իրավիճակ, որտեղ կողմերը ոչ միայն պայքարում են ընտրական աջակցության համար, այլև փորձում են հանրային ընկալումների վրա ազդել իրավական և բարոյական հիմնավորումներով։ Մի կողմը հայտարարում է սպասվող հաղթանակի մասին և վստահեցնում, որ Հայաստանը պետք է կառուցվի նոր սկզբունքներով։ Մյուս կողմը փորձում է պահել քաղաքական դիրքերը՝ շեշտադրելով սահմանադրականության և օրինականության հարցերը։

Ակնհայտ է, որ առաջիկա փուլը որոշիչ է լինելու։ Քաղաքական հայտարարությունների ու հակադարձումների այս շղթան փաստում է մեկ բան․ պայքարը մտել է վճռորոշ փուլ, և վերջնական խոսքը պատկանելու է ընտրողին։ Եթե գործընթացը զարգանա մրցակցային և թափանցիկ պայմաններում, ապա հասարակական վստահությունն է դառնալու գլխավոր չափանիշը։ Իսկ այդ վստահության համար պայքարը արդեն սկսվել է ամբողջ թափով։