«Եթե ողջ մնամ, ֆիլմ կնկարեմ ու կպատմեմ ամբողջ աշխարհին». Ջիվան Ավետիսյանը բարձրաձայնում է «2020-ի հրեշտակներ»-ի դրամատիկ ու իրական պատմությունները
Культура
«Եթե ողջ մնամ, անպայման ֆիլմ կնկարեմ ու կպատմեմ նրանց մասին ամբողջ աշխարհին»,- պատերազմի ամենաթեժ օրերին ինքն իրեն խոստացավ ռեժիսոր Ջիվան Ավետիսյանն, ով այսօր բազում դժվարություններ հաղթահարելով կյանքի է կոչում «20 20-ի հրեշտակները» ֆիլմը՝ նվիրված բոլոր այն հրեշտակներին, ովքեր պատերազմում կռվել են առանց զենքի:
ֆիլմը հարգանքի տուրք է արցախյան պատերազմի ժամանակ իրենց կյանքը վտանգած բուժաշխատողներին:
««2020-ի հրեշտակները» խոսում է ինքնության, ազգային բարձր արժեքների մասին, որի համար յուրաքանչյուրս այսօր անհանգիստ ենք: Շնորհակալ եմ բոլոր բժիշկներին ու բուժաշխատողներին, ովքեր ինձ հետ կիսել են իրենց պատմությունները: Հավատացեք, դա այդքան էլ հեշտ չի եղել: Գալիս է մի ռեժիսոր և պատերազմ տեսած բժշկին, բուժաշխատողին ասում՝ «ուզում եմ ֆիլմ նկարել, պատմի՛ր»...
ի՞նչ պատմի կամ որտեղի՞ց սկսի... ես կարող եմ ասել, որ յուրաքանչյուրի հետ հասել եմ անկեղծության շատ բարձր մակարդակի»,- ֆիլմին նվիրված երեկոյի ընթացքում անկեղծացավ Ջիվան Ավետիսյանը:
Ռեժիսորի խոսքով՝ հանդիպումների ընթացքում և սցենարը գրելու ժամանակ բախվել են անհավանական դժվարության:
«Անհատական բոլորի պատմությունների մեջ կային այնքան դրամատիկ, այնքան ցավով լեցուն, բայց նաև կինոյի համար «հրաշալի» դրվագներ և այդ ամենը շատ-շատ էր ու հարց էր առաջանում՝ ինչպե՞ս եմ ես տեղավորելու այդ ամենը մեկ ֆիլմում։ Երկար տևեց դադարը, բայց ի վերջո գտնվեց լուծումը»,- անկեղծացավ ռեժիսորն ու հավելեց, որ ֆիլմն ունի 4 բաժին, 6 պատմություն:
Ֆիլմի 1-ին բաժինը պատմում է Հայաստանից Արցախ մեկնած բժիշկների մասին, 2-րդ բաժինը՝ Արցախի Հանրապետությունում ծառայության մեջ գտնվող կամ քաղաքացիական կառույցներում աշխատող բուժաշխատողների մասին, 3-րդ բաժնում դեպքերն ամբողջովին ընթանում են սահմանագծին, իսկ 4-րդ պատմությունը սփյուռքից Արցախ ու Հայաստան ժամանած բժիշկների պատմությունն է:
Ֆիլմում հանդիսատեսը զուգահեռ կտեսնի 90-ականների պատմություն, նաև Երևանում կատարվող դեպքեր, բայց այս պատմությունները միախառնված են մեկը մյուսի մեջ:
«2-րդ ֆիլմի հերոսներին հաճախ տեսնում ես առաջին ֆիլմի պատմության մեջ՝ չգուշակելով, թե նրանք ինչ դերակատարություն են ունենալու հաջորդիվ:
Մեր առաջին մեծագույն հաջողությունը սցենարի կառուցվածքն է: Դու տեսնում ես հերոսներին առաջին պլանում, ապա նաև 2-րդ, 3-րդ պլանում՝ հասկանալով նրանց ճակատագիրը, տեսնելով ֆիլմի ավարտին կերպարներ, որոնք աննշան դերակատարություն ունեն ֆիլմի սկզբում, բայց վերջում ամբողջն իրենց ուսերին է։ Սցենարը մեր առաջին հաջողությունն էր:
2022 թվականն էր, երբ ես նախագիծը ձեռքիս մեկնեցի Բեռլինի կինոշուկա՝ European Film Market և շարունակեցի իմ աշխատանքը տարբեր ֆիլմի շուկաներում, կարողացանք մեր շուրջ հավաքել 5 երկրից (Հունաստան, Բուլղարիա, Լյուքսեմբուրգ, Ֆրանսիա և Գերմանիա) պրոդյուսերների, որոնք սիրեցին մեր պատմությունը, սիրեցին մեր ճակատագրի դրամատիկ մասն իբրև ֆիլմ և այսօր նրանք մասն են նախագծի ու միասին շարժվում ենք առաջ»,- պատմեց ռեժիսորն ու նշեց, որ ֆիլմը փորձում են ստեղծել համատեղ արտադրությամբ:
Ջիվան Ավետիսյնաի խոսքով՝ «2020-ի հրեշտակները» ֆիլմի նկարահանումները կսկսվեն հաջորդ տարի: Այս ընթացքում թիմը սպասում է Հայաստանի կինոյի հիմնադրամից պետական աջակցության:
Ռեժիսորը խոստանում է շատ հուզիչ ու դրամատիկ, նաև հաղթանակով ու բերկրանքով լեցուն դրվագներով ֆիլմ:
Դերասանական կազմում ընդգրկված են Շանթ Հովհաննիսյանը, Վարդան Մկրտչյանը, Նարինե Պետրոսյանը, Սիմոն Աբգարյանը, Մուրադ Նադիրյանը, Մարիամ Ադամյանը, Ելենա Բորիսենկոն, Լիզա Բարսեղյանը, Նարեկ Բաղդասարյանը, Վիլեն Սարգսյանը, Էմմա Մկրտչյանը և այլք:
Բժիշկներից ու բուժաշխատողներից բացի ֆիլմի գաղափարի շուրջ հավաքվել ու ռեժիսորին աջակցել են բազմաթիվ համախոհներ, մարդիկ, ում համար Արցախի թեման ավարտված չէ:
Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Արա Բաբլոյանն, ով ևս ներկա էր երեկոյին, նշեց, որ ֆիլմի գաղափարն իր մեջ շատ հիշողություններ ու պատերազմի մասին դրվագներ է տակնուվրա արել.
«Ես անցել եմ բոլոր պատերազմներով: Ինչպես գիտեք, առաջինի ժամանակ նախարար էի և ամբողջ ծանրությունը մեր ուսերին էր։ Պատերազմի ավարտից հետո Վազգեն Սարգսյանն ասաց. «Մենք հաղթեցինք մեր տղաներով, մեր բանակով ու մեր բժիշկներով»,- հիշեց Բաբլոյանը:
Դերասանների և բժիշկների հանդիպումներին ու այս ընթացքում հաղթահարած բազմաթիվ դժվարություններին Tert.am Life-ը կանդրադառնա առաջիկայում: Կներկայացնենք ֆիլմի գլխավոր հերոսների հետ հարցազրույցներ:
Ավելի վաղ Tert.am Life-ը Ջիվան Ավետիսյանի հետ զրուցել էր Խաչմաչում ապրած մանկության, հոր հետ զրույցների ու նախորդ ֆիլմերի մասին:
